Tập san tuyên truyền pháp luật số 3/2019 của Phòng Tư pháp Tam Kỳ

LỜI NÓI ĐẦU Thời gian qua, công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trên địa bàn thành phố đã được triển khai thường xuyên, đồng bộ từ thành phố đến xã phường, thôn khối phố bằng nhiều hình thức khác nhau, qua đó đã kịp thời thông tin, tuyên truyền các chính sách pháp luật tới cán bộ và Nhân dân. Nhằm tiếp tục đa dạng hóa công tác phổ biến giáo dục pháp luật, góp phần nâng cao hiệu quả của công tác này đối với cán bộ và nhân dân, UBND thành phố đã chỉ đạo Phòng Tư pháp – cơ quan thường trực của Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật thành phố biên soạn tài liệu tuyên truyền để phục vụ cho công tác phổ biến giáo dục pháp luật..

Việc biên soạn tài liệu này, chúng tôi tham khảo nhiều tập san khác nhau ở trong và ngoài tỉnh. Tuy nhiên để phù hợp với cán bộ, công chức, viên chức, người lao động, đoàn viên, hội viên các đoàn thể và nhân dân trên địa bàn thành phố, chúng tôi rất mong  nhận được sự góp ý để tài liệu này thực sự cần thiết và hữu ích cho các phòng ban, ngành đoàn thể và địa phương.
Mọi góp ý xin gửi về địa chỉ:
Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ
70 Hùng Vương, Tam Kỳ, Quảng Nam
Điện thoại: 0235.3 851.772
Website: Http://tuphaptamky.gov.vn
 Email: tuphaptamky@yahoo.com.vn
Facebook: tuphaptamky
Fanpage: https://www.facebook.com/tuphaptamky.gov.vn/

PHẦN I
VĂN BẢN CHÍNH SÁCH MỚI
(Tổng hợp các văn bản được ban hành từ 01/7/2019-30/9/2019)
------
I. VĂN BẢN TRUNG ƯƠNG
1. Quy định về xử lý quà tặng
Ngày 01/7/2019, Chính phủ ban hành Nghị định 59/2019/NĐ-CP về việc quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Phòng, chống tham nhũng, có hiệu lực 15/8/2019.
-  Đối với quà tặng bằng tiền, giấy tờ có giá thì Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị tổ chức tiếp nhận, bảo quản và làm thủ tục nộp vào ngân sách nhà nước theo quy định của pháp luật.
-  Đối với quà tặng bằng hiện vật, Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị tiếp nhận, bảo quản và xử lý như sau:
+ Xác định giá trị của quà tặng trên cơ sở giá của quà tặng do cơ quan, đơn vị, cá nhân tặng quà cung cấp (nếu có) hoặc giá trị của quà tặng tương tự được bán trên thị trường. Trong trường hợp không xác định được giá trị của quà tặng bằng hiện vật thì có thể đề nghị cơ quan có chức năng xác định giá;
+ Quyết định bán quà tặng và tổ chức công khai bán quà tặng theo quy định của pháp luật;
+  Nộp vào ngân sách nhà nước số tiền thu được sau khi trừ đi chi phí liên quan đến việc xử lý quà tặng trong thời hạn 30 ngày, kể từ ngày bán quà tặng.
-  Đối với quà tặng là dịch vụ thăm quan, du lịch, y tế, giáo dục - đào tạo, thực tập, bồi dưỡng trong nước hoặc ngoài nước, dịch vụ khác thì Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị phải thông báo đến cơ quan, tổ chức, đơn vị cung cấp dịch vụ về việc không sử dụng dịch vụ đó.
-  Đối với quà tặng là động vật, thực vật, thực phẩm tươi, sống và hiện vật khác khó bảo quản thì Thủ trưởng cơ quan, tổ chức, đơn vị căn cứ tình hình cụ thể và quy định của pháp luật về xử lý tang vật trong các vụ việc vi phạm hành chính để quyết định xử lý theo thẩm quyền hoặc báo cáo Cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định xử lý.
-  Trong thời hạn 05 ngày làm việc, kể từ ngày xử lý quà tặng, cơ quan, tổ chức, đơn vị xử lý quà tặng có trách nhiệm thông báo bằng văn bản cho cơ quan, tổ chức, đơn vị quản lý người tặng quà hoặc Cấp trên trực tiếp của cơ quan, tổ chức, đơn vị đã tặng quà để xem xét, xử lý theo thẩm quyền.
2. Người thờ cúng liệt sĩ có thể được hưởng trợ cấp thờ cúng
Ngày 01/7/2019, Chính phủ ban hành Nghị định 58/2019/NĐ-CP về việc quy định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng, có hiệu lực 15/8/2019.
Theo đó, liệt sĩ không còn người hưởng trợ cấp tiền tuất hàng tháng thì người thờ cúng liệt sĩ được hưởng trợ cấp thờ cúng hàng năm với mức 500.000 đồng.
Mức chuẩn để xác định mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng là 1.624.000 đồng. Mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng gồm: Mức trợ cấp, phụ cấp ưu đãi đối với người có công với cách mạng; mức trợ cấp thương tật đối với thương binh, người hưởng chính sách như thương binh và mức trợ cấp thương tật đối với thương binh loại B.
3. Từ 01/7/2019, lương hưu, trợ cấp của cán bộ, công chức, NLĐ tăng 7,19%
  Bộ Lao động Thương binh và Xã hội ban hành Thông tư 10/2019/TT-BLĐTBXH hướng dẫn điều chỉnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và trợ cấp hàng tháng đối với đối tượng quy định tại các khoản 1, 2, 3 và khoản 8 Điều 1 Nghị định 44/2019/NĐ-CP ngày 20/5/2019 của Chính phủ, có hiệu lực 15/8/2019.
Theo đó, từ ngày 01/7/2019, tăng mức lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hàng tháng (mức lương, trợ cấp hàng tháng) thêm 7,19% so với mức lương, trợ cấp hàng tháng của tháng 6/2019.
Các đối tượng được áp dụng mức điều chỉnh trên bao gồm:
- Cán bộ, công chức, công nhân, viên chức và người lao động; quân nhân, công an nhân dân và người làm công tác cơ yếu đang hưởng lương hưu hàng tháng; người đang hưởng trợ cấp tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp hàng tháng.
- Cán bộ xã, phường, thị trấn quy định tại Nghị định 92/2009/NĐ-CP, Nghị định 121/2003/NĐ-CP và Nghị định 09/1998/NĐ-CP đang hưởng lương hưu, trợ cấp hàng tháng.
- Người đang hưởng trợ cấp mất sức lao động hàng tháng; người đang hưởng trợ cấp hàng tháng theo Quyết định 91/2000/QĐ-TTg, Quyết định 613/QĐ-TTg ngày 06/5/2010; công nhân cao su đang hưởng trợ cấp hàng tháng.
         
4. Quy định mới về quản lý, sử dụng đất trồng lúa
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 62/2019/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung một số điều Nghị định số 35/2015/NĐ-CP ngày 13/4/2015 của Chính phủ về quản lý, sử dụng đất trồng lúa, có hiệu lực 01/9/2019.
Cụ thể, Nghị định số 62/2019/NĐ-CP sửa đổi, bổ sung điều kiện chuyển đổi từ trồng lúa sang trồng cây hàng năm, cây lâu năm hoặc trồng lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản:
a- Không làm mất đi các điều kiện phù hợp để trồng lúa trở lại; không gây ô nhiễm, thoái hóa đất trồng lúa; không làm hư hỏng công trình giao thông, công trình thủy lợi phục vụ trồng lúa;
b- Phù hợp với kế hoạch chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ trồng lúa sang trồng cây hàng năm, cây lâu năm hoặc trồng lúa kết hợp nuôi trồng thủy sản trên đất trồng lúa của cấp xã, đảm bảo công khai, minh bạch;
 c- Chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ trồng lúa sang trồng cây lâu năm phải theo vùng, để hình thành các vùng sản xuất tập trung và khai thác hiệu quả cơ sở hạ tầng sẵn có; phù hợp với định hướng hoàn thiện cơ sở hạ tầng phục vụ sản xuất nông nghiệp của địa phương;
d- Trường hợp trồng lúa đồng thời kết hợp nuôi trồng thủy sản, cho phép sử dụng tối đa 20% diện tích đất trồng lúa để hạ thấp mặt bằng cho nuôi trồng thủy sản, độ sâu của mặt bằng hạ thấp không quá 120cm, khi cần thiết phải phục hồi lại được mặt bằng để trồng lúa trở lại.
5. Hỗ trợ tối đa 1 tỷ đồng/dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo
 Bộ Tài chính vừa ban hành Thông tư 45/2019/TT-BTC quy định việc quản lý tài chính thực hiện Đề án “Hỗ trợ hệ sinh thái khởi nghiệp đổi mới sáng tạo quốc gia đến năm 2025”, có hiệu lực 5/9/2019.
Theo đó, căn cứ vào khả năng cân đối ngân sách hàng năm mà các dự án khởi nghiệp đổi mới sáng tạo sẽ được hỗ trợ tối đa 01 tỷ đồng/dự án được cấp có thẩm quyền phê duyệt.
6. Không xử lý theo Điều 216 BLHS nếu trốn đóng BHXH trước ngày 01/01/2018
Ngày 15/8/2019, Hội đồng thẩm phán Tòa án nhân dân tối cao đã ban hành Nghị quyết 05/2019/NQ-HĐTP về việc hướng dẫn áp dụng Điều 214 về tội gian lận bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp, Điều 215 về tội gian lận bảo hiểm y tế và Điều 216 về tội trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động của Bộ luật Hình sự,   có hiệu lực từ ngày 01/9/2019.
Theo đó, đối với hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp thực hiện trước 0 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 thì không xử lý về hình sự theo quy định tại Điều 216 Bộ luật Hình sự mà tùy từng trường hợp xử lý như sau:
Thứ nhất, trường hợp chưa xử phạt vi phạm hành chính và chưa hết thời hiệu xử phạt vi phạm hành chính thì cơ quan có thẩm quyền xem xét xử phạt vi phạm hành chính.
Thứ hai, trường hợp đã xử phạt vi phạm hành chính mà cá nhân, tổ chức bị xử phạt cố tình trốn tránh, trì hoãn việc thi hành thì thời hiệu thi hành quyết định xử phạt vi phạm hành chính được xác định theo quy định tại khoản 2 Điều 74 Luật Xử lý vi phạm hành chính
Không coi việc đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi trốn đóng bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp cho người lao động trước 0 giờ 00 phút ngày 01/01/2018 là căn cứ để truy cứu trách nhiệm hình sự theo Điều 216 Bộ luật Hình sự.
          7. Nhiệm vụ của bác sỹ gia đình
Ngày 21/8/2019, Bộ Y tế ban hành Thông tư 21/2019/TT-BYT hướng dẫn thí điểm về hoạt động y học gia đình, có hiệu lực 15/10/2019, theo đó nhiệm vụ của bác sỹ gia đình thực hiện các nhiệm vụ dưới đây theo phân công của người phụ trách chuyên môn của cơ sở y học gia đình:
-  Quản lý sức khỏe cộng đồng:
- Tư vấn nâng cao sức khỏe và phòng bệnh:
-  Thực hiện các chương trình, hoạt động chăm sóc sức khỏe cộng đồng, phục hồi chức năng dựa vào cộng đồng, chăm sóc giảm nhẹ, chăm sóc cuối đời; các chương trình mục tiêu y tế dân số, chăm sóc sức khỏe bà mẹ trẻ em, người cao tuổi, dân số - kế hoạch hóa gia đình, kết hợp Y học cổ truyền với Y học hiện đại.
-  Khám bệnh, chữa bệnh:
-  Chuyển người bệnh lên tuyến trên theo yêu cầu chuyên môn phù hợp; tiếp nhận người bệnh đã được điều trị ổn định từ tuyến trên chuyển về để tiếp tục điều trị theo quy định tại Thông tư số 14/2014/TT-BYT ngày 14/04/2014 của Bộ trưởng Bộ Y tế quy định việc chuyển tuyến giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh;
-  Tham gia nghiên cứu khoa học, đào tạo, chuyển giao kỹ thuật về y học gia đình; là cơ sở thực hành trong đào tạo chuyên ngành y học gia đình theo quy định của pháp luật.
- Thực hiện các nhiệm vụ khác do cấp có thẩm quyền quy định.
8. Năm 2020 Quảng Nam được 3.195 biên chế

Nội dung trên được quy định tại  Quyết định 1066/QĐ-TTg ngày 22/8/ 2019 của Thủ tướng Chính phủ về phê duyệt biên chế công chức hưởng lương từ ngân sách nhà nước của cơ quan hành chính nhà nước và biên chế của các Hội có tính chất đặc thù hoạt động trong phạm vi cả nước năm 2020.

Quyết định 1066 cũng nêu rõ tổng biên chế công chức năm 2020 của các cơ quan, tổ chức hành chính nhà nước, cơ quan đại diện của Việt Nam ở nước ngoài (không bao gồm biên chế của Bộ Công an, Bộ Quốc phòng; biên chế công chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập và cán bộ, công chức cấp xã), biên chế của các Hội có tính chất đặc thù hoạt động trong phạm vi cả nước và biên chế công chức dự phòng là 253.517 biên chế.
9. Năm 2030, Cảng hàng không quốc tế Chu Lai đón 5 triệu hành khách
Ngày 19/8/2019, Bộ Giao thông vận tải ban hành Quyết định 1526/QĐ-BGTVT Phê duyệt điều chỉnh Quy hoạch một số hạng mục công trình tại Cảng hàng không quốc tế Chu Lai giai đoạn đến năm 2030 với các nội dung như sau:
+  Mục tiêu quy hoạch giai đoạn đến năm 2030
- Cấp sân bay: 4F và sân bay quân sự cấp I.
- Công suất: 5.000.000 hành khách/năm; 1,5 triệu tấn hàng hóa/năm.
- Loại máy bay khai thác: Tàu bay code F và tương đương trở xuống.
- Số vị trí đỗ: 16 vị trí tàu bay code C, D, E, F, dự trữ đất mở rộng khi có nhu cầu.
- Phương thức tiếp cận hạ cánh: CAT II.
+  Điều chỉnh phân kỳ đầu tư một số hạng mục công trình như sau:
- Giai đoạn đến năm 2030: Đầu tư xây dựng đồng bộ hệ thống các công trình phía Tây của Cảng gồm: Đường cất hạ cánh, đường lăn, sân đỗ tàu bay, nhà ga hành khách, nhà ga hàng hóa và các công trình phụ trợ khác... đảm bảo đáp ứng yêu cầu khai thác 05 triệu hành khách/năm.
- Các công trình quy hoạch mở rộng về phía Đông sẽ được xem xét, đầu tư xây dựng khi có nhu cầu….
10. Bộ Tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình mỗi xã một sản phẩm
Ngày 21/8/2019, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định 1048/QĐ-TTg Bộ Tiêu chí đánh giá, phân hạng sản phẩm Chương trình mỗi xã một sản phẩm (tên tiếng Anh là One Commune One Product - OCOP, gọi tắt là Chương trình OCOP), gọi chung là Bộ Tiêu chí OCOP.
Bộ Tiêu chí OCOP là căn cứ để đánh giá, phân hạng sản phẩm tham gia chương trình mỗi xã một sản phẩm, sẽ được điều chỉnh phù hợp với điều kiện kinh tế, xã hội của đất nước và từng thời kỳ.
Các sản phẩm tham gia Chương trình OCOP gồm 6 ngành hàng: Thực phẩm; đồ uống; thảo dược; vải và may mặc; lưu niệm - nội thất - trang trí; và dịch vụ du lịch nông thôn, bán hàng.
Bộ Tiêu chí của sản phẩm gồm 3 phần:
- Phần A: Các tiêu chính đánh giá về sản phẩm và sức mạnh cộng đồng (35 điểm), gồm: Tổ chức sản xuất; phát triển sản phẩm; sức mạnh cộng đồng.
- Phần B: Các tiêu chí đánh giá về khả năng tiếp thị (25 điểm), gồm: Tiếp thị, câu chuyện về sản phẩm.
- Phần C: Các tiêu chí đánh giá về chất lượng sản phẩm (40 điểm), gồm: Chỉ tiêu cảm quan, dinh dưỡng, tính độc đáo của sản phẩm; tiêu chuẩn sản phẩm; khả năng xuất khẩu, phân phối tại thị trường quốc tế.
Phân hạng sản phẩm Chương trình OCOP căn cứ vào kết quả đánh giá sản phẩm theo Bộ Tiêu chí. Tổng điểm đánh giá cho mỗi sản phẩm tối đa là 100 điểm và được phân thành 5 hạng
11. Từ 10/10, thời gian thực hiện nghĩa vụ tham gia CAND chỉ còn 24 tháng
 Chính phủ vừa ban hành  Nghị định 70/2019/NĐ-CP quy định về thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân,   có hiệu lực từ ngày 10/10/2019.
Theo đó, thời gian thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân là 24 tháng, trong một số trường hợp đặc biệt thì Bộ trưởng Bộ Công an quyết định kéo dài thời hạn phục vụ tại ngũ của hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ nhưng không quá 06 tháng. Nghị định 129/2015/NĐ-CP trước đây quy định thời gian thực hiện nghĩa vụ tham gia Công an nhân dân là 03 năm.
Bên cạnh đó, hạ sĩ quan, chiến sĩ nghĩa vụ có thời gian phục vụ tại ngũ từ 15 tháng đến dưới 24 tháng (tính đến thời điểm dự thi), kết quả phân loại hằng năm đạt hoàn thành nhiệm vụ trở lên, bảo đảm các tiêu chuẩn, điều kiện phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp trong Công an nhân dân thì được xét, dự tuyển vào các học viện, trường Công an nhân dân theo quy định về tuyển sinh Công an nhân dân, tốt nghiệp ra trường được phong cấp bậc hàm sĩ quan, hạ sĩ quan chuyên nghiệp. Theo quy định cũ, thời gian phục vụ tại ngũ phải từ đủ 24 tháng đến dưới 36 tháng mới đủ điều kiện.
II. VĂN BẢN ĐỊA PHƯƠNG
1. Quảng Nam dừng chi hỗ trợ CBCCVC tại Bộ phận một cửa từ 01/7/2019
Ngày 16/7/2019, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định 2269 /QĐ-UBND Về việc dừng triển khai thực hiện Quyết định số 2647/QĐ-UBND  ngày 29/8/2013 của UBND tỉnh về triển khai thực hiện Nghị quyết  số 77/2013/NQ-HĐND ngày 04/7/2013 của HĐND tỉnh  khóa VIII, kỳ họp thứ 8, từ ngày 01/7/2019.
Theo đó, UBND tỉnh yêu cầu UBND các huyện, thị xã, thành phố, các Sở, Ban, ngành, đoàn thể, đơn vị thuộc tỉnh thực hiện lập dự toán, quản lý, sử dụng và quyết toán kinh phí bảo đảm công tác cải cách hành chính nhà nước đảm bảo đúng quy định tại Thông tư số 26/2019/TT-BTC ngày 10/5/2019 của Bộ Tài chính, trong đó lưu ý dừng thực hiện chi hỗ trợ đối với cán bộ, công chức, viên chức làm việc tại bộ phận tiếp nhận và trả kết quả tại Trung tâm Hành chính công và Xúc tiến đầu tư tỉnh, bộ phận tiếp nhận và trả kết quả cấp huyện, cấp xã kể từ ngày 01/7/2019 theo quy định.
2. Quy định đơn giá các loại cây trồng, hoa màu; mật độ cây trồng;các loại con vật nuôi; mức hỗ trợ đối với tài sản khai thác nghề biển, nghề sông để thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước  thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam
Ngày 29/8/2019, UBND tỉnh Quảng Nam ban hành Quyết định 13/2019/QĐ-UBND  Quy định đơn giá các loại cây trồng, hoa màu; mật độ cây trồng;các loại con vật nuôi; mức hỗ trợ đối với tài sản khai thác nghề biển, nghề sông để thực hiện bồi thường, hỗ trợ, tái định cư khi Nhà nước  thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam, có hiệu lực 15/9/2019.
Theo đó, Nguyên tắc bồi thường thực hiện như sau:
– Cây trồng theo đúng mục đích sử dụng đất.
– Mật độ cây trồng phải phù hợp với mật độ kỹ thuật trồng cây.
– Các loại cây trồng phát sinh sau khi có thông báo công khai quy hoạch chi tiết sử dụng đất, thông báo công khai chủ trương thu hồi đất của cấp có thẩm quyền để triển khai việc kiểm kê, lập phương án bồi thường, thì không bồi thường, hỗ trợ.
– Các nguyên tắc khác theo quy định hiện hành của UBND tỉnh về “ban hành quy định bồi thường, hỗ trợ tái định cư khi nhà nước thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Quảng Nam”.
 
PHẦN II
ĐỀ CƯƠNG TUYÊN TRUYỀN
LUẬT PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG NĂM 2018
Luật phòng, chống tham nhũng (PCTN) được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 6 thông qua ngày 20/11/2018. Chủ tịch nước ký Lệnh công bố ngày 04/12/2018. Luật có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2019.
1. Những quy định chung (Chương I)
a) Về phạm vi điều chỉnh
Đây là nội dung quan trọng, cơ bản nhất của Luật PCTN năm 2018 làm cơ sở cho việc quy định về phòng ngừa, phát hiện tham nhũng và những nội dung khác có liên quan của Luật. Điều 1 Luật quy định ngắn gọn và khái quát: “Luật này quy định về phòng ngừa, phát hiện tham nhũng; xử lý tham nhũng và hành vi khác vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng”.  Như vậy, so với Luật hiện hành, Luật PCTN năm 2018 đã thay cụm từ “xử lý người có hành vi tham nhũng” bằng cụm từ “xử lý tham nhũng” nhằm mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật bao gồm cả việc xử lý người tham nhũng, xử lý cơ quan, tổ chức, cá nhân có hành vi khác vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng. Chương VII của Luật đã quy định việc áp dụng Luật PCTN đối với doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước. Quy định này thể hiện tinh thần từng bước mở rộng phạm vi điều chỉnh của Luật đối với khu vực ngoài nhà nước cho phù hợp với quan điểm chỉ đạo tại Kết luận số 10-KL/TW ngày 26/12/2016 của Bộ Chính trị về việc tiếp tục thực hiện Nghị quyết Trung ương 3 khóa X về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác PCTN, lãng phí; quy định tại Bộ luật Hình sự (mở rộng quy định xử lý đối với một số tội phạm về tham nhũng trong mọi tổ chức, doanh nghiệp ngoài nhà nước) cũng như yêu cầu của Công ước Liên hợp quốc về Chống tham nhũng mà Việt Nam là thành viên.
b) Về các hành vi tham nhũng
Hành vi tham nhũng cũng như chủ thể thực hiện hành vi tham nhũng trong khu vực nhà nước và khu vực ngoài nhà nước là khác nhau. Do đó, Luật PCTN năm 2018 đã quy định riêng về các hành vi tham nhũng trong khu vực nhà nước và các hành vi tham nhũng khu vực ngoài nhà nước.
Đối với hành vi tham nhũng trong khu vực nhà nước, Luật PCTN năm 2018 giữ như quy định của Luật PCTN năm 2005, là những hành vi do người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước thực hiện, bao gồm 12 hành vi được quy định tại Điều 2 của Luật. Đối với hành vi tham nhũng khu vực ngoài nhà nước, do đây là lần đầu tiên chúng ta mở rộng phạm vi áp dụng ra khu vực này và để phù hợp với Bộ luật Hình sự nên Luật PCTN năm 2018 chỉ quy định các hành vi tham nhũng trong khu vực ngoài nhà nước do người có chức vụ, quyền hạn trong doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước thực hiện, bao gồm: tham ô tài sản; nhận hối lộ; đưa hối lộ, môi giới hối lộ để giải quyết công việc của doanh nghiệp, tổ chức mình vì vụ lợi.
c) Về trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị và doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước trong PCTN
Đối với trách nhiệm của cơ quan, tổ chức, đơn vị, Luật PCTN năm 2018 (Khoản 1 Điều 4) giữ như quy định của Luật PCTN năm 2005.
Đối với doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước, để phù hợp với việc mở rộng phạm vi áp dụng, Khoản 2 Điều 4 Luật PCTN năm 2018 đã quy định doanh nghiệp, tổ chức khu vực ngoài nhà nước thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng; kịp thời phát hiện, phản ánh và phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để ngăn chặn, xử lý hành vi tham nhũng xảy ra trong doanh nghiệp, tổ chức mình theo quy định của pháp luật và điều lệ, quy chế hoạt động của doanh nghiệp, tổ chức; kịp thời cung cấp thông tin về hành vi tham nhũng của người có chức vụ, quyền hạn và phối hợp với cơ quan nhà nước có thẩm quyền để ngăn chặn, xử lý hành vi tham nhũng.
d) Về tuyên truyền, phổ biến, giáo dục về PCTN
Giáo dục liêm chính là nền tảng quan trọng trong việc hình thành, giáo dục nhân cách cho các thế hệ trẻ và đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức, qua đó nhằm phòng ngừa tham nhũng trong xã hội. So với Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 đã bổ sung quy định: “Cơ sở giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng có trách nhiệm đưa nội dung giáo dục nhân cách, đạo đức, lối sống nhằm phòng, chống tham nhũng vào chương trình giáo dục, đào tạo, bồi dưỡng đối với học sinh trung học phổ thông, sinh viên và cán bộ, công chức, viên chức theo quy định của pháp luật” (Khoản 2 Điều 6).
đ) Các hành vi bị nghiêm cấm
Điều 8, Luật phòng, chống tham nhũng quy định 4 loại hành vi bị nghiêm cấm. Trước hết các hành vi tham nhũng được quy định tại Điều 2 của Luật là những hành vi bị nghiêm cấm.  Bên cạnh các hành vi tham nhũng đương nhiên bị nghiêm cấm, thực tế còn phát sinh ba loại hành vi nữa tương đối phổ biến làm cản trở không nhỏ đến hiệu lực, hiệu quả công tác phòng, chống tham nhũng. Đó là: hành vi đe doạ, trả thù, trù dập, tiết lộ thông tin về người phản ánh, báo cáo, tố cáo, tố giác, báo tin, cung cấp thông tin về hành vi tham nhũng; lợi dụng việc phản ánh, báo cáo, tố cáo, tố giác, báo tin, cung cấp thông tin về hành vi tham nhũng để vu khống cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân khác; bao che hành vi tham nhũng; cản trở, can thiệp trái pháp luật vào việc phát hiện, xử lý tham nhũng và các hành vi khác vi phạm pháp luật về phòng, chống tham nhũng được quy định tại Mục 2 Chương IX của Luật.
2. Phòng ngừa tham nhũng trong cơ quan, tổ chức, đơn vị (Chương II)
Nội dung quy định tại Chương II Luật PCTN năm 2018 được áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị khu vực nhà nước.
a) Công khai, minh bạch về tổ chức và hoạt động (Mục 1)
- Công khai, minh bạch trong từng lĩnh vực khác nhau đã được các luật chuyên ngành quy định đầy đủ và chặt chẽ cả về nội dung và trình tự, thủ tục. Để bảo đảm không chồng chéo, mâu thuẫn trong hệ thống pháp luật, so với Luật hiện hành, Luật PCTN năm 2018 không quy định công khai, minh bạch trong các lĩnh vực mà chỉ quy định về nguyên tắc, nội dung, hình thức, trách nhiệm thực hiện công khai, minh bạch trong tổ chức và hoạt động của cơ quan, tổ chức, đơn vị đối với một số lĩnh vực quan trọng và các lĩnh vực khác pháp luật về quy định phải công khai (từ Điều 9 đến Điều 12).
- Về trách nhiệm giải trình (Điều 15): Trách nhiệm giải trình là việc cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có thẩm quyền làm rõ thông tin, giải thích kịp thời, đầy đủ về quyết định, hành vi của mình trong việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao khi có yêu cầu của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân bị tác động trực tiếp bởi quyết định, hành vi đó. Người thực hiện trách nhiệm giải trình là người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị hoặc người được phân công, người được ủy quyền hợp pháp để thực hiện trách nhiệm giải trình. Đồng thời, Luật giao cho Chính phủ quy định chi tiết về trách nhiệm giải trình.
- Về Báo cáo công tác PCTN và tiêu chí đánh giá về công tác PCTN: Xác định việc đánh giá, đo lường về thực trạng tham nhũng và công tác phòng, chống là đặc biệt quan trọng, góp phần nâng cao hiệu lực, hiệu quả đấu tranh PCTN. Theo đó, cơ quan nhà nước có trách nhiệm xây dựng báo cáo, công khai báo cáo về tình hình tham nhũng và công tác PCTN (Điều 16). Đồng thời, Luật PCTN năm 2018 quy định chi tiết về tiêu chí đánh giá về công tác PCTN tại Điều 17.
b) Xây dựng và thực hiện định mức, tiêu chuẩn, chế độ (Mục 2)
Quá trình soạn thảo thấy rằng, thẩm quyền ban hành định mức, tiêu chuẩn, chế độ được thực hiện theo Luật Ngân sách Nhà nước, các luật chuyên ngành khác và được giao cho nhiều cấp khác nhau phụ thuộc vào từng loại định mức, tiêu chuẩn, chế độ. Vì vậy, kế thừa Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 chỉ quy định mang tính nguyên tắc trong việc ban hành và thực hiện các quy định về định mức, tiêu chuẩn, chế độ để không dẫn đến chồng chéo với các quy định của pháp luật chuyên ngành.
c) Thực hiện quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn (Mục 3)
- Về quy tắc ứng xử của người có chức vụ, quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị: Trên cơ sở kế thừa tinh thần của Luật PCTN năm 2005, Điều 20 Luật PCTN năm 2018 đã quy định quy tắc ứng xử của người có chức vụ quyền hạn trong cơ quan, tổ chức, đơn vị nhằm phòng ngừa xung đột lợi ích, tham nhũng có thể xảy ra, được quy định trong Luật Doanh nghiệp, Luật Cán bộ, công chức…, tuy nhiên có chỉnh lý về mặt kỹ thuật đảm bảo tính hợp lý.                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                                        
- Về tặng quà và nhận quà tặng: Kế thừa Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 đã quy định cụ thể hơn về việc tặng quà. Theo đó, cơ quan, tổ chức, đơn vị, người có chức vụ, quyền hạn không được sử dụng tài chính công, tài sản công làm quà tặng, trừ trường hợp tặng quà vì mục đích từ thiện, đối ngoại và trong một số trường hợp cần thiết khác. Đối với việc nhận quà tặng có liên quan đến công việc đang giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của người có chức vụ, quyền hạn cần phải cấm tuyệt đối để phòng ngừa tham nhũng, vì vậy, Khoản 2 Điều 22 Luật PCTN năm 2018 quy định cơ quan, tổ chức, đơn vị, người có chức vụ, quyền hạn không được trực tiếp hoặc gián tiếp nhận quà tặng dưới mọi hình thức của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân có liên quan đến công việc do mình giải quyết hoặc thuộc phạm vi quản lý của mình.
- Kiểm soát xung đột lợi ích: Việc nhận diện và giải quyết xung đột lợi ích có ý nghĩa rất quan trọng đối với công tác phòng, chống tham nhũng. Các văn bản pháp luật hiện hành chưa đưa ra một khái niệm chính thức về xung đột lợi ích và kiểm soát xung đột lợi ích một cách có hệ thống, đặc biệt là trong khu vực nhà nước[1]. Việc quy định thành một chế định pháp luật về xung đột lợi ích trong Luật PCTN sẽ đảm bảo sự thống nhất trong cách hiểu, biện pháp áp dụng và tổ chức thực hiện việc kiểm soát, xử lý vi phạm về xung đột lợi ích.
Khoản 8 Điều 3 Luật PCTN năm 2018 quy định: Xung đột lợi ích là tình huống mà trong đó lợi ích của người có chức vụ, quyền hạn hoặc người thân thích của họ tác động hoặc sẽ tác động không đúng đắn đến việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ. Xung đột lợi ích có nhiều tình huống với mức độ ảnh hưởng khác nhau, có thể xảy ra trong hoạt động quản lý, điều hành của bất kỳ cơ quan, tổ chức, đơn vị nào. Để kiểm soát xung đột lợi ích, Luật PCTN năm 2018 quy định: Người được giao thực hiện nhiệm vụ, công vụ nếu biết hoặc buộc phải biết nhiệm vụ, công vụ được giao có xung đột lợi ích thì phải báo cáo người có thẩm quyền để xem xét, xử lý. Cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân khi phát hiện có xung đột lợi ích của người có chức vụ, quyền hạn thì phải thông tin, báo cáo cho người trực tiếp quản lý, sử dụng người đó để xem xét, xử lý (Khoản 1 và Khoản 2 Điều 23).
Khi có tình huống dẫn đến xung đột lợi ích, nếu thấy việc tiếp tục thực hiện nhiệm vụ, công vụ không bảo đảm tính đúng đắn, khách quan, trung thực thì người trực tiếp quản lý, sử dụng người có chức vụ, quyền hạn được áp dụng một trong các biện pháp sau:
- Giám sát việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao của người có xung đột lợi ích;
- Đình chỉ, tạm đình chỉ việc thực hiện nhiệm vụ, công vụ được giao của người có xung đột lợi ích;
- Tạm thời chuyển người có xung đột lợi ích sang vị trí công tác khác.
Ngoài ra, Luật PCTN năm 2018 đã có những quy định để ngăn chặn, kiểm soát các tình huống xung đột lợi ích nhằm phòng ngừa tham nhũng như các quy định tại Khoản 2, Khoản 3, Khoản 5 Điều 20; Khoản 2 Điều 22 của Luật.
d) Chuyển đổi vị trí công tác của người có chức vụ, quyền hạn (Mục 4)
Kế thừa quy định của Luật PCTN năm 2005 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, Luật PCTN năm 2018 tiếp tục quy định nguyên tắc chuyển đổi vị trí công tác, vị trí công tác và thời hạn phải định kỳ chuyển đổi, kế hoạch chuyển đổi vị trí công tác. Đối với thời hạn định kỳ chuyển đổi, Luật PCTN năm 2018 giữ quy định của Luật PCTN năm 2005 là 02 năm đến 05 năm theo đặc thù của từng ngành, lĩnh vực. Bên cạnh đó, nhằm bảo đảm phù hợp với tình hình thực tiễn của từng cơ quan, tổ chức, đơn vị, Luật PCTN năm 2018 quy định cụ thể việc chuyển đổi vị trí công tác đối với cơ quan, tổ chức, đơn vị chỉ có một vị trí phải định kỳ chuyển đổi công tác sẽ do người đứng đầu cơ quan, tổ chức, đơn vị sử dụng người có chức vụ, quyền hạn đề nghị với cơ quan có thẩm quyền chuyển đổi.
e) Cải cách hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý và thanh toán không dùng tiền mặt (Mục 5)
- Về cải cách hành chính, ứng dụng khoa học, công nghệ trong quản lý: đây là các biện pháp rất quan trọng để phòng ngừa tham nhũng nên kế thừa Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 quy định nguyên tắc để Chính phủ, các ngành, các cấp có trách nhiệm tăng cường thực hiện trong thời gian tới.
- Việc đổi mới phương thức thanh toán, không dùng tiền mặt sẽ giúp quản lý tốt các khoản thu chi từ ngân sách nhà nước và của cán bộ, công chức, viên chức; ngăn ngừa những giao dịch không minh bạch. Đây cũng là giải pháp tốt góp phần kiểm soát thu nhập của cán bộ, công chức, viên chức. Việc thanh toán không dùng tiền mặt hiện nay đang được Chính phủ triển khai thông qua Đề án phát triển thanh toán không dùng tiền mặt tại Việt Nam giai đoạn 2016 - 2020 . Vì vậy, Luật PCTN năm 2018 quy định một số nội dung, nguyên tắc cơ bản trong thanh toán không dùng tiền mặt. Theo đó,  cơ quan, tổ chức, đơn vị phải thực hiện việc thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản thu, chi có giá trị lớn tại địa bàn đáp ứng điều kiện về cơ sở hạ tầng để thực hiện việc thanh toán không dùng tiền mặt theo quy định của Chính phủ; các khoản chi lương, thưởng và chi khác có tính chất thường xuyên. Luật quy định giao Chính phủ áp dụng biện pháp tài chính, công nghệ để giảm việc sử dụng tiền mặt trong các giao dịch.
g) Kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn (Mục 6)
- Cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập
Điều 30 Luật PCTN năm 2018 đã quy định cụ thể về cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập theo hướng giao cho Thanh tra Chính phủ, Thanh tra các bộ, ngành, Thanh tra tỉnh kiểm soát tài sản, thu nhập của những người thuộc diện kê khai công tác tại các bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ và chính quyền địa phương; các cơ quan khác và tổ chức chính trị, tổ chức chính trị - xã hội, tổ chức xã hội chịu trách nhiệm kiểm soát tài sản, thu nhập của người kê khai công tác trong cơ quan, tổ chức mình.
- Kê khai tài sản, thu nhập
+ Về nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập (Điều 33): Luật PCTN năm 2018 giữ nguyên quy định hiện hành về nghĩa vụ kê khai nhưng có điều chỉnh để rõ ràng, cụ thể hơn. Theo đó, người có nghĩa vụ kê khai phải kê khai tài sản, thu nhập và mọi biến động về tài sản, thu nhập của mình, của vợ hoặc chồng, con chưa thành niên.
+ Về người có nghĩa vụ kê khai, tài sản (Điều 34): So với Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 đã mở rộng đối tượng có nghĩa vụ kê khai đến tất cả cán bộ, công chức nhằm mục đích chủ yếu là tạo cơ sở để so sánh, đối chiếu khi họ được bổ nhiệm vào chức vụ cao hơn hoặc khi có tài sản, thu nhập biến động trong năm từ 300 triệu đồng trở lên. Tuy nhiên, Luật PCTN năm 2018 mở rộng đối tượng có nghĩa vụ kê khai lần đầu nhưng lại thu hẹp diện đối tượng phải kê khai thường xuyên, kê khai hằng năm nhằm phù hợp với việc thu hẹp đầu mối cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập và bảo đảm tính khả thi.
+ Về tài sản, thu nhập phải kê khai: Kế thừa Luật PCTN năm 2005 và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan, Luật PCTN năm 2018 quy định chi tiết hơn về tài sản, thu nhập phải kê khai tại Điều 35 để dễ thực hiện trong thực tế.
+ Về phương thức và thời điểm kê khai tài sản, thu nhập (Điều 36): Đây là một điểm mới cơ bản của Luật PCTN năm 2018. Để khắc phục hạn chế hiện nay và phù hợp với việc mở rộng người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập, thu hẹp cơ quan kiểm soát tài sản, thu nhập thì Điều 36 Luật PCTN năm 2018 đã quy định các phương thức kê khai áp dụng cho từng đối tượng kê khai khác nhau, gồm kê khai lần đầu, kê khai bổ sung, kê khai hằng năm và kê khai phục vụ công tác cán bộ.
Kê khai lần đầu và kê khai phục vụ công tác cán bộ: Người đang giữ chức vụ hoặc có vị trí công tác mà thuộc đối tượng có nghĩa vụ kê khai đều phải thực hiện việc kê khai lần đầu theo quy định của Luật này nhằm hình thành đồng bộ cơ sở dữ liệu, thông tin về tài sản, thu nhập của họ kể từ thời điểm Luật có hiệu lực để phục vụ cho việc kiểm soát tài sản, thu nhập. Đồng thời, tất cả cán bộ, công chức, một số viên chức hoặc ở vị trí công tác khác khi được tiếp nhận, tuyển dụng vào làm việc tại cơ quan, tổ chức, đơn vị trong khu vực nhà nước đều phải kê khai. Hình thức kê khai này hiện đang được thực hiện trong quá trình hình thành hồ sơ quản lý cán bộ. Những năm công tác tiếp theo, họ không phải kê khai tài sản, thu nhập hằng năm nếu không có căn cứ phát sinh.
Kê khai hằng năm và kê khai bổ sung phục vụ cho kiểm soát tài sản, thu nhập: Kê khai hằng năm chỉ áp dụng đối với những người giữ chức vụ từ Giám đốc Sở và tương đương trở lên, người làm công tác tổ chức cán bộ, quản lý tài chính công, tài sản công, đầu tư công hoặc trực tiếp tiếp xúc và giải quyết công việc của cơ quan, tổ chức, đơn vị, cá nhân khác. Kê khai bổ sung áp dụng đối với người có biến động tăng về tài sản, thu nhập có giá trị từ 300 triệu đồng trở lên.
+ Về công khai bản kê khai tài sản, thu nhập (Điều 39): Kế thừa Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 tiếp tục quy định bản kê khai được công khai tại cơ quan, tổ chức, đơn vị nơi người đó thường xuyên làm việc.
-  Xác minh tài sản, thu nhập
+ Luật PCTN năm 2018 đã mở rộng đối tượng có nghĩa vụ kê khai, thu hẹp Cơ quan có thẩm quyền kiểm soát tài sản, thu nhập nên việc xác minh toàn bộ các bản kê khai tài sản, thu nhập là không khả thi. Vì vậy, Điều 41 Luật PCTN năm 2018 đã quy định các căn cứ xác minh tài sản, thu nhập. So với Luật PCTN năm 2005, Luật PCTN năm 2018 đã bổ sung một số căn cứ xác minh như khi có dấu hiệu rõ ràng về việc kê khai tài sản, thu nhập không trung thực; xác minh theo kế hoạch xác minh tài sản, thu nhập hằng năm đối với người có nghĩa vụ kê khai tài sản, thu nhập được lựa chọn ngẫu nhiên. Việc quy định xác minh theo kế hoạch là nhằm tăng cường ý thức tuân thủ trong kê khai và minh bạch tài sản, thu nhập của người có nghĩa vụ kê khai. Đồng thời, để tránh lạm dụng quy định này để trù dập cán bộ hoặc mục đích vì vụ lợi, Khoản 2 Điều 41 Luật PCTN năm 2018 giao Chính phủ quy định chi tiết tiêu chí lựa chọn người có nghĩa vụ kê khai được xác minh và việc xây dựng, phê duyệt kế hoạch xác minh tài sản, thu nhập hằng năm.
Ngoài ra, Luật PCTN năm 2018 cũng quy định cụ thể về thẩm quyền yêu cầu, kiến nghị xác minh tài sản, thu nhập tại Điều 42; nội dung xác minh tài sản, thu nhập tại Điều 43; trình tự xác minh tài sản, thu nhập tại Điều 44, Điều 45, Điều 46, Điều 48, Điều 49, Điều 50.
+ Về xử lý hành vi kê khai tài sản, thu nhập không trung thực, giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực: Luật PCTN năm 2018 quy định cụ thể việc xử lý nghiêm khắc nếu người có nghĩa vụ kê khai kê khai không trung thực, giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực bằng các hình thức như: người ứng cử đại biểu Quốc hội, đại biểu Hội đồng nhân dân thì sẽ bị xóa tên khỏi danh sách những người ứng cử; người được dự kiến bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử giữ chức vụ thì không được bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử vào chức vụ đã dự kiến; người đã được bầu, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại, phê chuẩn, cử giữ chức vụ thì bị áp dụng một trong các hình thức kỷ luật cảnh cáo, hạ bậc lương, giáng chức, cách chức, buộc thôi việc hoặc bãi nhiệm; người có nghĩa vụ kê khai khác nếu kê khai không trung thực, giải trình nguồn gốc tài sản, thu nhập tăng thêm không trung thực thì bị xử lý kỷ luật và tùy theo tính chất, mức độ vi phạm sẽ bị áp dụng hình thức xử lý từ cảnh cáo trở lên là đủ để đảm bảo tính răn đe; nếu được quy hoạch vào chức danh lãnh đạo, quản lý thì còn bị đưa ra khỏi danh sách quy hoạch. Đồng thời, Luật cũng quy định trường hợp họ chủ động xin thôi làm nhiệm vụ, từ chức, miễn nhiệm thì có thể được xem xét không kỷ luật.
- Cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập
Việc xây dựng cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập là cần thiết, nhằm đảm bảo cho việc kiểm soát tài sản, thu nhập hiệu quả. Vì vậy, Luật PCTN năm 2018 đã bổ sung quy định cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập; trách nhiệm xây dựng, quản lý cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập; bảo vệ, lưu trữ, khai thác, cung cấp thông tin cơ sở dữ liệu quốc gia về kiểm soát tài sản, thu nhập tại các Điều 52, 53 và 54.
 (Còn nữa)
 
PHẦN III
TIN NỔI BẬT VỀ HOẠT ĐỘNG PHỔ BIẾN
PHÁP LUẬT TRONG QUÝ 3/2019
  1. Tam Kỳ tổ chức hội thi tìm hiểu pháp luật về “an toàn cho phụ nữ và trẻ em”
Tối ngày 04/7/2019, Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ phối hợp với UBND xã Tam Ngọc và Hội Liên hiệp phụ nữ xã tổ chức Hội thi tìm hiểu pháp luật năm 2019 cho hội viên Hội Liên hiệp phụ nữ trên địa bàn xã theo Đề án PBGDPL của tỉnh với chủ đề “pháp luật về an toàn cho phụ nữ và trẻ em”.
Hội thi được tổ chức dưới hình thức "Rung chuông vàng" với sự tham gia của 50 hội viên Hội Liên hiệp phụ nữ xã đại diện cho 5 thôn trên toàn xã. Các thí sinh dự thi phải trải qua 03 chặng thi, mỗi chặng gồm 10 câu hỏi dưới hình thức trắc nghiệm. Nội dung các câu hỏi liên quan đến các quy định pháp luật về an toàn cho phụ nữ và trẻ em gồm: Luật Phòng, chống bạo lực gia đình; Luật Hôn nhân và gia đình; Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá; Bộ Luật lao động; Bộ luật Hình sự năm 2015 sữa đổi, bổ sung năm 2017; Luật Trẻ em; Luật An ninh mạng; Nghị định số 155/2016/NĐ-CP ngày 18/11/2016 quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường; Nghị định số 167/2013/NĐ-CP ngày 12/11/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng chống tệ nạn xã hội; phòng cháy và chữa cháy; phòng, chống bạo lực gia đình; Nghị định số 110/2013/NĐ-CP ngày 24/9/2013 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, hành chính tư pháp, hôn nhân và gia đình, thi hành án dân sự, phá sản doanh nghiệp, hợp tác xã; Nghị định số 56/2017/NĐ-CP ngày 09/5/2017 quy định chi tiết một số điều của Luật Trẻ em.
Kết quả, giải "Rung chuông vàng" đã thuộc về thí sinh Lê Thị Bích Phượng (thôn 5), giải nhất tập thể thuộc về thôn 5, giải nhì thuộc về chi đoàn thôn Ngọc Bích, giải ba thuộc về thôn Thọ Tân. Ngoài ra, BTC còn trao 02 giải khuyến khích và 06 giải giành cho cổ động viên trả lời đúng câu hỏi giành cho khán giả./.                                                                           
THÚY SƯƠNG
  1. Tam Kỳ sơ kết công tác phổ biến giáo dục pháp luật 7 tháng năm 2019
Chiều ngày 01/8/2019, UBND thành phố Tam Kỳ tổ chức hội nghị sơ kết tình hình thực hiện công tác phổ biến giáo dục pháp luật 7 tháng đầu năm 2019 và triển khai nhiệm vụ 5 tháng cuối năm. Bà Nguyễn Thị Thu Hiền - Phó chủ tịch UBND thành phố Tam Kỳ - Chủ tịch Hội đồng phối hợp phổ biến giáo dục pháp luật thành phố chủ trì hội nghị.
Trong 7 tháng đầu năm, thông qua nhiều hình thức tuyên truyền sinh động, HĐPHPBGDPL thành phố Tam Kỳ đã triển khai sâu rộng các chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của nhà nước lan tỏa trong các tầng lớp nhân dân, đặc biệt là những nội dung quan trọng như: Bộ luật Hình sự sửa đổi, bổ sung, Luật An ninh mạng, Luật Tiếp cận thông tin, Luật Tố cáo, Luật Phòng, chống tham nhũng… Ngoài ra, thành phố còn triển khai thực hiện chuẩn tiếp cận pháp luật cho người dân tại cơ sở, tổ chức tập huấn nghiệp vụ, bồi dưỡng kiến thức pháp luật cho hòa giải viên cơ sở. Thực hiện đa dang hóa các hình thức tuyên truyền pháp luật thông qua nhiều phương tiện như: Website, Facebook, Fanpage, tổ chức thi trực tuyến, hội nghị tuyên truyền, tư vấn pháp luật, ngày hội tư vấn thủ tục hành chính, đối thoại chính sách pháp luật, sân khấu hóa, tuyên truyền tại lễ chào cờ của các trường THCS, trên hệ thống phát thanh truyền hình và phát hành Bản tin phổ biến giáo dục pháp luật…
Tại hội nghị, có hơn 12 ý kiến tham gia thảo luận về những tồn tại trong công tác tuyên truyền phổ biến giáo dục pháp luật như: Nội dung tuyên truyền, hình thức tuyên truyền mặc dù có đổi mới mạnh mẽ nhưng đôi lúc vẫn chưa thật sự phù hợp với nhu cầu của một số đối tượng; công tác phối hợp, trách nhiệm của từng thành viên Hội đồng phối hợp chưa cao, tuyên truyền cho các đối tượng đặc thù gặp khó khăn, kinh phí tuyên truyền còn hạn chế… Các đại biểu cũng đề xuất các giải pháp khắc phục để thực hiện tốt hơn trong thời gian đến, đặc biệt nhân rộng những mô hình, cách làm hay…
Kết luận Hội nghị, đồng chí Nguyễn Thị Thu Hiền – Phó Chủ tịch UBND, Chủ tịch HĐPH yêu cầu: Các cơ quan, đơn vị rà soát lại các nhiệm vụ theo kế hoạch đầu năm; tiếp tục đẩy mạnh các hoạt động tuyên truyền phổ biến pháp luật bằng nhiều hình thức hiệu quả; tăng cường trách nhiệm phối hợp và chủ động thực hiện của từng thành viên Hội đồng; quan tâm thực hiện xã, phường đạt chuẩn tiếp cận pháp luật; đẩy mạnh PBGDPL thông qua hòa giải ở cơ sở; tăng cường kiểm tra, giám sát và đẩy mạng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong PBGDPL theo Đề án của Trung ương…
THÚY SƯƠNG
 
PHẦN IV
CÂU CHUYỆN PHÁP LUẬT
***
CẦN TUÂN THỦ QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT VỀ MÔI TRƯỜNG
Mấy ngày hôm nay cả thôn X xôn xao vì cứ tầm 3 - 4 giờ sáng lại có đoàn xe tải ầm ầm chạy qua. Mỗi lần đoàn xe này chạy qua con đường qua thôn là người dân sống bên cạnh con đường đều thấy mùi hôi thối khó chịu bốc lên nồng nặc. Hôm ấy cả làng bàn nhau tự tạo thanh chắn “Barie” bằng cây bạch đàn để dừng đoàn xe và hỏi chuyện tài xế cho ra nhẽ.
Như mọi lần, sáng sớm hôm nay đoàn xe tải lại tiếp tục chạy qua, nhưng đến đoạn có thanh “Barie” của làng thì chịu không tiếp tục đi được. Cả một đoàn xe 7 chiếc  đỗ nối đuôi nhau.
Các lái xe đồng loạt xuống xe, đang thắc mắc không hiểu mấy thanh chắn kia ở đâu ra. Thì thấy từ con đường bên cạnh, có 5 người cả nam lẫn nữ đi ra, 2 thanh niên trẻ và 3 người đàn ông tầm tuổi 50. Người lớn tuổi nhất lên tiếng:
  • Tôi là Chiến, Trưởng thôn. Hôm nay bất đắc dĩ chúng tôi phải tự tạo thanh chắn này để nói chuyện với các anh. Các anh làm việc cho cơ quan, tổ chức nào? Sao mấy hôm nay thường xuyên đi qua làng tôi vào 3-4 giờ sáng? Xe các anh chờ thứ gì mà mùi hôi khó chịu như vậy? Đề nghị các anh trả lời rõ.
  • Thưa bác, chúng cháu chỉ là nhân viên lái xe của Công ty. Chủ điều đi đâu thì biết đi đấy thôi ạ. Thú thực cháu cũng không rõ trên xe đang chở hàng gì. Một lái xe lên tiếng.
  • Anh nói thế mà nghe được à? Các anh chở hàng mà lại bảo không biết hàng gì?
  • Thật sự cháu không biết ạ.
  • Vậy tôi đề nghị anh mở thùng xe để chúng tôi kiểm tra.
Trời đã dần về sáng, người làng đến mỗi lúc một đông. Hai bên vẫn chưa thống nhất, lời qua, tiếng lại. Người dân trong làng nhất quyết yêu cầu mở thùng xe kiểm tra, phía tài xế bảo không dám vì các thùng xe đã khóa chặt và có niêm phong.
  • Thế này đi, bây giờ nói qua nói lại không có ích gì, tôi đề nghị các anh cho tôi gặp quản lý của Công ty các anh! Bác Trưởng thôn nói.
Mấy tài xế nhìn nhau thì thầm điều gì đó. Sau đó dường như đã thống nhất, một người đại diện lên tiếng:
  • Vâng, vậy phiền các bác chờ chút, chúng cháu sẽ gọi điện cho Trưởng phòng...
  • Được, chúng tôi sẽ chờ. Lát nữa quản lý của các anh đến, bảo đến Nhà Văn hóa thôn X, chúng tôi đang chờ ở đó.
Khoảng 20 phút sau, tại Nhà Văn hóa thôn X., một người đàn ông tầm gần 40 tuổi lái xe ô tô đến. Mấy anh tài xế ra đón quản lý của mình và dẫn vào Nhà Văn hóa thôn.
  • Thưa anh, đây là bác Chiến – Trưởng thôn. Còn đây là anh Phong – Trưởng phòng Công ty Môi trường của chúng cháu ạ! Một tài xế lên tiếng.
  • Chào bác, chào bà con! Phong mỉm cười nhìn mọi người, vẻ mặt thân thiện.
  • Chào anh, tôi là Chiến, Trưởng thôn X. Cả tuần nay các anh cho xe chạy qua làng tôi vào giờ đang ngủ, ồn nào, mùi hôi bốc lên nồng nặc. Nay chúng tôi đề nghị các anh cho biết các anh chở cái gì qua đây?
  • Vâng, thưa bác. Công ty chúng cháu chuyên thu gom, vận chuyển rác thải ở khu vực huyện Y bên cạnh đây ạ! Thực sự cũng là vạn bất đắc dĩ chúng cháu mới phải tính đến phương án này. Hiện nay đường cũ đang sửa, chúng cháu cũng đã nghiên cứu kỹ địa bàn này thì mới cho anh em lái xe triển khai đi theo đường này. Thôn mình ở huyện khác nhưng nằm ngay tiếp giáp với huyện Y, nên chúng cháu hiện vận chuyển qua cung đường này để làm giải pháp tạm thời ạ.
  • Thì ra trên xe các anh đều là chất thải nguy hại, thế các anh đã được cơ quan có thẩm quyền cấp phép trong lĩnh vực này chưa?
  • Thưc bác, Công ty chúng cháu hoạt động hoàn toàn đúng theo quy định của pháp luật ạ. Vừa nói, anh vừa lấy trong cặp ra 1 tập tài liệu, trong đó có các bản sao chứng thực một số loại giấy tờ.
  • Giấy tờ pháp lý của Công ty đây, mời bác xem qua ạ. Vừa nói Phong vừa đưa giấy tờ cho bác Chiến.
  Như nhớ ra điều gì, bác Chiến ra hiệu cho một thanh niên trong số những người đang có mặt tại Nhà Văn hóa, ý bảo lại gần chỗ bác. Anh chính là Nam – công chức phụ trách về địa chính của xã.
  • Con xem hộ bác những giấy tờ này thế nào? Bác Chiến bảo Nam.
  • Dạ vâng ạ.
  • cẩn thận xem kỹ bộ hồ sơ anh Chiến vừa đưa và nói:
  • Theo quy định tại Điều 8 Nghị định 38/2015/NĐ-CP ngày 24/4/2015 của Chính phủ về quản lý chất thải và phế liệu được sửa đổi bổ sung bởi Nghị định số 40/2019/NĐ-CP ngày 13/5/2019 của Chỉnh phủ (có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/7/2019) thì: Việc thu gom, vận chuyển chất thải nguy hại chỉ được phép thực hiện bởi các tổ chức, cá nhân có Giấy phép xử lý chất thải nguy hại. Các phương tiện, thiết bị thu gom, vận chuyển chất thải nguy hại phải đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và quy trình quản lý theo quy định. Phương tiện vận chuyển chất thải nguy hại phải được ghi trong Giấy phép xử lý chất thải nguy hại… Vận chuyển chất thải nguy hại phải theo lộ trình tối ưu về tuyến đường, quãng đường, thời gian, bảo đảm an toàn giao thông và phòng ngừa, ứng phó sự cố, phù hợp với quy định của cơ quan có thẩm quyền về phân luồng giao thông.
Tiếp tục lật từng tờ tài liệu trong hồ sơ, anh Nam nói tiếp:
- Ở đây thì công ty của anh Phong đã có đầy đủ các loại giấy phép theo quy định như: Giấy chứng nhận đăng ký kinh doanh, Giấy phép hành nghề xử lý chất thải nguy hại. Tuy nhiên, trong Giấy phép xử lý chất thải nguy hại có ghi rõ: “Doanh nghiệp được phép thực hiện dịch vụ vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại trên địa bàn hoạt động tại Phụ lục kèm theo”. Ở đây, tôi không thấy Phụ lục kèm theo, anh vui lòng cho tôi xem Phụ lục về địa bàn mà Công ty các anh được phép thực hiện dịch vụ vận chuyển và xử lý chất thải nguy hại!
Vừa nghe thấy thế, ông Trưởng phòng Công ty Môi trường X lộ rõ vẻ lúng túng.
  • Nếu anh không chứng minh được việc các anh vận chuyển rác thải qua địa bàn xã chúng tôi là đúng với quy định của pháp luật, tôi đề nghị chúng ta sẽ làm việc với cơ quan có thẩm quyền – Nam nói tiếp. Anh là Trưởng phòng của một Công ty lớn, chắc anh cũng nắm rõ, điểm a khoản 4 Điều 22 Nghị định số 155/2016/NĐ-CP ngày 18/11/2016 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường. Nói rồi, anh Nam lấy trong cặp ra một tập văn bản và đọc to:
  • Phạt tiền từ 50.000.000 đồng đến 100.000.000 đồng đối với một trong các hành vi sau đây: Thu gom, vận chuyển chất thải nguy hại ngoài địa bàn quy định trong giấy phép xử lý chất thải nguy hại;
Đồng thời, Công ty anh có thể phải chịu hình thức xử phạt bổ sung tại điểm a, điểm b Khoản 10 Điều 22 Nghị định này,bao gồm:
  • Tước quyền sử dụng giấy phép xử lý chất thải nguy hại từ 03 tháng đến 06 tháng;
  • Đình chỉ hoạt động thu gom, vận chuyển chất thải nguy hại của chủ xử lý chất thải nguy hại hoặc đại lý vận chuyển chất thải nguy hại từ 06 tháng đến 12 tháng.
  • Vâng thực sự thì hôm nay tôi lại không mang theo văn bản như anh nói. Cũng là sơ suất của tôi. Bây giờ thế này, các bác, các anh, chị xem có được không nhé! Hôm nay dù sao các lái xe của Công ty cũng đã vận chuyển qua đây rồi, nếu cứ để xe với các chất thải trên xe ở đây cũng không ổn. Hôm nay tôi rất mong bà còn thông cảm và bỏ qua cho chúng tôi. Tôi cam kết đây là lần cuối cùng chúng tôi đi qua đây ạ! Phong nói, trên trán lấm tấm mồ hôi.
  • Nếu anh không giữ lời, tôi nhắc lại là chúng ta sẽ làm việc với cơ quan có thẩm quyền. Việc xử phạt chắc chắn không chỉ nằm trên quy định của pháp luật nữa, mà chắc chắn Công ty anh sẽ sớm nhận được quyết định xử lý! Nam nói.
Bà con xôn xao, cuối cùng, bác Chiến lên tiếng.
  • Thôi được, tôi đồng ý với anh. Nhưng anh hãy nhớ lấy những điều mà anh thanh niên đây vừa nói, đó cũng là những gì tôi và bà con muốn nhắc nhở anh.
  • Vâng chúng cháu xin cảm ơn bác, cảm ơn bà con!
Nói rồi dân làng không ai bảo ai cũng nhau gỡ “Barie” xuống. Cả đoàn xe tải thùng lại nối nhau đi. Từ hôm đó trở đi, bà con trong thôn không còn nhìn thấy bóng dáng những chiếc xe hôi thối chạy qua làng nữa. Làng xóm lại trở về sự bình yên và trong lành vốn có./.
Nguồn: Moj.gov.vn