Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua năm 2019






















:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 23
  • Hôm nay: 6509
  • Tháng hiện tại: 37338
  • Tổng lượt truy cập: 16876494

Áp dụng án lệ nên như thế nào?

Đăng lúc: Thứ sáu - 25/03/2016 06:56 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
Áp dụng án lệ là chủ trương đúng đắn đang được Tòa án Nhân dân Tối cao tích cực triển khai trên thực tế. Tuy nhiên, liên quan đến việc lựa chọn bản án làm án lệ, có ý kiến đề xuất không nên đơn thuần đưa một vụ việc cụ thể áp dụng làm án lệ, mà nên phát triển thành các tình tiết khung, tính khái quát cao.

Khắc phục “khoảng trống” pháp luật

 Hiệu trưởng Trường Đại học Luật TP Hồ Chí Minh, PGS, TS. Mai Hồng Quỳ đề xuất nên viết lại án lệ trên nguyên tắc khái quát hóa vấn đề. Cần xác định những tình tiết bắt buộc trong án lệ. Ví dụ nếu án lệ A có hai tình tiết thì những vụ việc sau này có đủ hai tình tiết đó là phải áp dụng án lệ A. Phần lựa chọn làm án lệ sẽ không để nguyên tên đương sự mà tải thành một nội dung chủ đạo, có thể liệt kê các tình tiết bắt buộc để tạo hiệu quả khi áp dụng.

Năm 2009, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội từng thụ lý 7 vụ án kinh doanh, thương mại về “tranh chấp hợp đồng tín dụng” và đã đưa ra xét xử 2 vụ có cùng nguyên đơn là Ngân hàng TMCP Á Châu (ACB), người có quyền lợi, nghĩa vụ liên quan là Công ty TNHH Đông Dương. Cấp sơ thẩm xét xử 2 vụ án này theo đường lối chung là chấp nhận yêu cầu khởi kiện của nguyên đơn và buộc các cá nhân và Công ty TNHH Đông Dương liên đới trả cho ACB dư nợ tiền VNĐ/vàng. Thế nhưng, dù 2 vụ án có nội dung tương tự nhau, chỉ khác đối tượng bị đơn và số tiền phải trả cho nguyên đơn nhưng án phúc thẩm lại có 2 đường lối giải quyết khác nhau. Một vụ thì án sơ thẩm bị hủy còn vụ còn lại án chỉ bị sửa. Vì thế, Tòa án Nhân dân TP Hà Nội đã phải xin ý kiến thống nhất đường lối xét xử đối với 5 vụ án còn lại cũng có tình tiết tương tự. Nhưng từ đó đến nay, Tòa án Nhân dân Tối cao vẫn chưa có văn bản hướng dẫn chung khiến Tòa án Nhân dân TP Hà Nội vẫn phải tạm đình chỉ các vụ án này. Bởi vậy, những cán bộ ngành tòa án cũng như các chuyên gia pháp lý đều hoan nghênh chủ trương áp dụng án lệ trong xét xử như một nguồn tham khảo bắt buộc nhằm hạn chế các trường hợp xét xử khác nhau.


Nguồn: ITN

Giảng viên Trần Thị Minh Huệ, Trường Đại học Luật Hà Nội thì mong chờ việc áp dụng án lệ sẽ giải thích những vấn đề mà luật chưa quy định cụ thể. Ví dụ trong phần nội dung liên quan đến thừa kế, có khá nhiều điểm Bộ luật Dân sự không giải thích rõ dẫn đến nhiều cách hiểu, cách xử khác nhau. Thế nào là hành vi vi phạm nghiêm trọng nghĩa vụ nuôi dưỡng (Điều 643)? Thù lao của người quản lý di sản được xác định như thế nào (Điều 618)? Thời điểm mở thừa kế được tính từ khi nào để xác định hoa lợi, lợi tức từ tài sản thừa kế?… Thực tế, cũng rất khó để quy định những vấn đề cụ thể này vào trong Bộ luật. Do vậy, việc áp dụng án lệ để xác định nguyên tắc xét xử là hợp lý hơn cả.

Phó viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Lê Hữu Thể nhấn mạnh, án lệ không phải là “những bài văn hay, bài văn mẫu” mà để khắc phục “khoảng trống” pháp luật, để án tuyên ra khiến các bên “tâm phục khẩu phục”. Vấn đề đặt ra là, chọn án lệ như thế nào để khắc phục tình trạng một vụ án phải xử đi, xử lại nhiều lần, nhiều cấp, cũng như ngăn chặn được tính vô trách nhiệm trong hoạt động tư pháp.

Chuẩn mực, khuôn mẫu như thế nào?

Tiêu chí lựa chọn án lệ trong Nghị quyết 03/2015/HĐTP chỉ rõ: án lệ được lựa chọn phải chứa đựng lập luận để làm rõ quy định của pháp luật còn có cách hiểu khác nhau, phân tích, giải thích các vấn đề, sự kiện pháp lý và chỉ ra nguyên tắc, đường lối xử lý, quy phạm pháp luật cần áp dụng trong các vụ việc cụ thể.

Hiện Tòa án Nhân dân Tối cao đã lựa chọn 35 vụ án điển hình để đề xuất phát triển thành án lệ. Nhưng theo các chuyên gia, khá nhiều trong số các quyết định Giám đốc thẩm của này còn thiếu lý do hủy án, giải thích sự áp dụng pháp luật không rõ, không đúng của tòa án cấp dưới liên quan tới điều luật nội dung cụ thể nên chưa đáp ứng được yêu cầu này. TS. Nguyễn Văn Nam, Khoa Luật, Học viện An ninh nhân dân chỉ rõ, Quyết định Giám đốc thẩm số 208/2013/DS-GDT không viện dẫn được điều luật nội dung nào giải quyết vấn đề gây tranh cãi về tài sản chung hợp nhất hình thành sau hôn nhân. Trong trường hợp này, là điều 27 Luật Hôn nhân và Gia đình, các quy định cụ thể có liên quan của Luật Đất đai.

Mặt khác, một số Quyết định cũng chưa đạt được sự tính chuẩn mực cả về văn phong, lập luận. Trong Quyết định Giám đốc thẩm số 04/2010/DS-GĐT có lập luận việc cung cấp chứng tử là không cần thiết vì đã có người xác nhận đối tượng đã chết. Đại diện Vụ Pháp luật dân sự - kinh tế, Bộ Tư pháp cho rằng, lập luận như vậy trái hẳn với tinh thần của Bộ luật Dân sự là một người chỉ được xác nhận là chết khi hộ tịch ghi nhận hoặc có quyết định của tòa án.

Liên quan đến vấn đề này, Chánh án Tòa án Nhân dân Tối cao Trương Hòa Bình cho biết 35 bản án chọn làm án lệ mới là các đề xuất của Hội đồng Thẩm phán Nhân dân Tối cao, các cá nhân, tổ chức vẫn có quyền đề xuất các vụ án cụ thể để được xem xét, lựa chọn. Còn theo PGS. TS. Đỗ Văn Đại, Trường ĐH Luật TP Hồ Chí Minh, 35 bản án, quyết định đưa ra lấy ý kiến còn bị sa vào cụ thể, chưa khái quát hóa được vấn đề. Để việc áp dụng án lệ thống nhất hơn, đồng thời có được những bản án lệ có “thần thái”, mang tính khái quát cao, ông Đại đề nghị nên xây dựng án lệ chứ không phải lựa chọn án lệ như đang làm, đồng thời cần đầu tư vào đội ngũ xây dựng án lệ. Có thể chọn các chuyên gia, nhà khoa học hàng đầu về pháp luật để bổ nhiệm làm Thẩm phán Tối cao. Điều này cũng phù hợp với quy định của Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014 về việc bổ nhiệm Thẩm phán Tối cao đối với người ngoài ngành tòa án.

Ngọc Điệp
Nguồn:daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Bài giảng Luật An ninh mạng và quy tắc ứng xử trên mạng xã hội