Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND xã  Tam Ngọc dẫn đầu phong trào thi đua năm 2017

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 2 năm 2018





















 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 30
  • Khách viếng thăm: 28
  • Máy chủ tìm kiếm: 2
  • Hôm nay: 8478
  • Tháng hiện tại: 188587
  • Tổng lượt truy cập: 11038641

Những vướng mắc trong thẩm định văn bản quy phạm pháp luật

Đăng lúc: Thứ năm - 29/01/2015 07:43 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
CLICK VAO DAY DE THI TIM HIEU PHAP LUAT - GIẢI THƯỞNG 6 TRIỆU ĐỒNG/ĐỢT
Mặc dù theo quy định hiện hành, Bộ Tư pháp có chức năng nhặt sạn, thẩm định các loại văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) song thực tế, nhiều văn bản trái luật vẫn chưa được phát hiện kịp thời; nhiều trường hợp do báo chí phát hiện và nêu vấn đề trước. Số lượng văn bản quy phạm pháp luật bị tuýt còi khá nhiều, nhưng chưa có cá nhân, tổ chức nào bị xử lý...

Xử lý ra sao?

Không ít chuyên gia băn khoăn đặt câu hỏi: người dân, doanh nghiệp làm trái quy định pháp luật thì bị xử phạt còn văn bản ban hành sai gây hậu quả cho xã hội thì xử lý như thế nào? Trên thực tế, Luật Trách nhiệm bồi thường của Nhà nước không xác định trách nhiệm bồi thường thiệt hại trong việc ban hành văn bản quy phạm trái pháp luật. Do vậy, đối với các văn bản trái pháp luật, việc xử lý mới chỉ dừng lại ở mức thu hồi, hủy bỏ mà chưa xác định mức độ bồi thường thiệt hại cho người dân, doanh nghiệp do việc ban hành văn bản sai gây ra.

Mặc dù vấn đề bồi thường thiệt hại do ban hành văn bản trái pháp luật không được đặt ra nhưng Luật Ban hành Văn bản QPPL 2008 và Nghị định 40/2010 hướng dẫn thi hành luật đã quy định tương đối đầy đủ và rõ ràng về đối tượng cũng như biện pháp xử lý đối với trường hợp ban hành văn bản sai trái. Nghị định 40/2010 một mặt quy định rõ hơn trách nhiệm kỷ luật của cán bộ, công chức đã tham mưu soạn thảo, thẩm định, thẩm tra, thông qua văn bản trái pháp luật, mặt khác, để giữ nghiêm kỷ cương phép nước cũng đã nêu về nguyên tắc việc xem xét, xử lý. Theo đó, cán bộ, công chức có hành vi vi phạm trong quá trình soạn thảo, ban hành văn bản gây hậu quả nghiêm trọng thì có thể bị đề nghị xem xét, truy cứu trách nhiệm hình sự về tội lạm dụng chức vụ quyền hạn; tội cố ý làm trái hay tội thiếu tinh thần trách nhiệm gây hậu quả nghiêm trọng.

Tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng, những quy định này còn chung chung, chưa cụ thể về tính chất hay mức độ hành vi của đối tượng bị xử phạt, do vậy rất khó có căn cứ để cơ quan chức năng xem xét, xử lý. Thực tế cho tới nay chưa có một cá nhân hay cơ quan nào bị xử lý vì ban hành văn bản trái luật và cũng chưa có phiên tòa xử riêng đối với loại tội phạm này. Cơ chế khen thưởng, xử lý ở lĩnh vực này cũng không rõ ràng; người làm tốt không được khen thưởng kịp thời, người làm làm sai cũng không bị kỷ luật, cho thôi việc. 

Bên cạnh đó, để bảo đảm công tác thẩm tra, phát hiện văn bản trái pháp luật kịp thời, nhanh chóng; Nghị định 40/2010 đã quy định chậm nhất 3 ngày làm việc, các bộ, ngành, địa phương phải gửi tới cơ quan có thẩm quyền kiểm tra và thẩm tra văn bản, thế nhưng vẫn chưa xác định rõ thời hạn kiểm tra và thẩm tra trong bao lâu. Bởi trên thực tế, có những cơ quan tiến hành kiểm tra văn bản QPPL ngay sau khi nhận được văn bản, có những cơ quan kiểm tra sau 10, 15, 30 ngày thậm chí lâu hơn. Đây là một trong những nguyên nhân dẫn đến việc buông lỏng của một số cơ quan kiểm tra văn bản, đồng thời làm giảm ý nghĩa của hoạt động kiểm tra và xử lý văn bản QPPL.

Thiếu cơ chế tiền kiểm hiệu quả

Bộ trưởng Bộ Tư pháp Hà Hùng Cường nhận định, nhiều văn bản trái pháp luật chưa được phát hiện kịp thời còn bởi thiếu một cơ chế tiền kiểm hiệu quả đối với thông tư, thông tư liên tịch. Theo quy định của pháp luật hiện hành, Bộ Tư pháp chỉ được giao thẩm định các loại văn bản QPPL từ quyết định của Thủ tướng Chính phủ trở lên, còn thông tư, thông tư liên tịch của các bộ thì thẩm quyền thuộc về pháp chế của các bộ.

Khi góp ý sửa đổi Luật Ban hành văn bản QPPL tại Kỳ họp Tám của Quốc hội, ông Vũ Tiến Lộc - Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cho rằng, quy trình soạn thảo hiện hành cho thấy rõ những điểm hạn chế về chất lượng văn bản pháp luật; bởi các bộ, ngành khi vừa là cơ quan đề xuất, soạn thảo, vừa là cơ quan ban hành văn bản hướng dẫn và tổ chức thực hiện quản lý nhà nước. Do vậy, có một xu hướng tự nhiên, nhiều chính sách đã dành thuận lợi cho cơ quan quản lý nhà nước, đẩy khó khăn cho các đối tượng chịu sự điều chỉnh của văn bản nhưng đến nay vẫn chưa có cơ chế hạn chế điều này.

Trong khi đó, người dân và doanh nghiệp vẫn thường tìm tới thông tư như một nguồn tham khảo đầu tiên khi có vướng mắc cần giải quyết thay vì các văn bản pháp lý cao hơn như nghị định và luật. Bởi khá nhiều trường hợp công chức ở cơ sở đã từ chối thực hiện thủ tục vì lý do chưa có thông tư hướng dẫn. Người dân, doanh nghiệp cũng sợ thông tư hơn sợ luật và nghị định vì trong không ít trường hợp thông tư hạn chế quyền hay mở rộng nghĩa vụ của họ hơn so với luật và nghị định. Đại diện Công ty Luật Russin & Vecchi cho rằng, không phải ngẫu nhiên mà tại nhiều diễn đàn, giới chuyên gia và doanh nhân than phiền về việc thông tư đè nghị định, vượt luật, ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường kinh doanh.

Nếu như việc soạn thảo nghị định đòi hỏi các bộ phải lấy ý kiến bộ, ngành có liên quan và ý kiến thẩm định của Bộ Tư pháp thì thông tư là văn bản quản lý chuyên ngành, thuộc về vấn đề nội bộ nên các bộ thường không phải thực hiện bước này. Đáng nói là thông tư soạn thảo gần như một quy trình khép kín, chủ yếu trong nội bộ của bộ quản lý chuyên ngành mà ít có sự can thiệp từ bên ngoài.  Mặc dù có quy định bắt buộc đăng tải dự thảo thông tư trên mạng trước khi ban hành, song cơ hội này rất ít khi được tận dụng hiệu quả.

Có một thực tế là rất ít cơ quan soạn thảo công khai bản dự thảo cuối cùng, chỉ lấy ý kiến công chúng cho các dự thảo ban đầu. Hệ quả là người dân và doanh nghiệp trong nhiều trường hợp đã bị bất ngờ khi văn bản được ban hành chứa đựng những quy định bất lợi mà họ không hề được biết đến trước đó. Mặt khác, cơ quan soạn thảo thường không cung cấp các thông tin có liên quan tới dự thảo khi lấy ý kiến nhân dân mà chỉ cung cấp bản dự thảo hoặc có thêm tờ trình. Chưa kể, có những trường hợp lấy lý do vì văn bản được soạn thảo theo quy trình rút gọn để bỏ qua bước lấy ý kiến nhân dân hoặc để thời hạn lấy ý kiến rất ngắn, không đủ góp ý.

Chính vì thiếu kênh phản biện hiệu quả mà nhiều văn bản ban hành không rõ mục tiêu, phạm vi, đối tượng điều chỉnh, dẫn tới những hiểu lầm và tranh luận không đáng có. Nhiều ý kiến cho rằng, cần xem xét lại quy trình soạn thảo thông tư theo hướng đẩy mạnh hoạt động tiền kiểm, lập ra các kênh phản biện, thay vì tập trung vào khâu hậu kiểm, nghĩa là chỉ kiểm tra, phản biện sau khi văn bản đã được ban hành và thực thi như hiện nay. Đồng thời, để tránh tình trạng thiếu khách quan nên giao cho Bộ Tư pháp thẩm định dự thảo thông tư của các bộ, cơ quan ngang bộ trước khi trình ký ban hành.

Thu Trang
Nguồn:daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

















 

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Phóng sự giao trả hồ sơ tận nhà trên lĩnh vực Hộ tịch