Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì


UBND xã  Tam Ngọc dẫn đầu phong trào thi đua năm 2017

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 4 năm 2017























 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 26
  • Hôm nay: 3228
  • Tháng hiện tại: 202809
  • Tổng lượt truy cập: 8898832

Dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật Nếu luyến tiếc mãi khái niệm quy phạm pháp luật thì hệ thống pháp luật còn phức tạp

Đăng lúc: Thứ ba - 30/09/2014 14:23 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
​Dự án Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật được kỳ vọng sẽ là công cụ pháp lý làm cho hệ thống pháp luật trở nên thông thoáng, rõ ràng, minh bạch và hiệu quả hơn.
 Tuy nhiên, với dự thảo Luật trình UBTVQH cho ý kiến vừa qua, nhiều Ủy viên UBTVQH thẳng thắn cho rằng, nếu cứ luyến tiếc mấy chữ quy phạm pháp luật mà không phân biệt được thế nào là quy phạm pháp luật, thế nào là không quy phạm pháp luật rồi loay hoay bỏ văn bản này, bớt văn bản kia… thì hệ thống pháp luật sẽ còn phức tạp.

Chủ tịch QH Nguyễn Sinh Hùng: Tôi không phản đối, về mặt học thuật tha hồ nghiên cứu, nhưng đã là luật thì phải rõ ràng, minh bạch, dễ hiểu, dễ áp dụng

Văn bản nào là văn bản quy phạm pháp luật? Văn bản nào không phải là văn bản quy phạm pháp luật? Chúng ta đang băn khoăn chỗ này. Theo tôi, phải trở lại vấn đề gốc: mỗi cơ quan của bộ máy Nhà nước đều được Hiến pháp hoặc luật giao cho một thẩm quyền, với thẩm quyền đó thì phải ban hành văn bản để thi hành các nhiệm vụ được giao. Các văn bản này có thể khác nhau, tên gọi khác nhau. Ví dụ, Chủ tịch Nước ra lệnh, lệnh này không so sánh với quyết định của Thủ tướng, cũng không so sánh với nghị quyết cá biệt nào đó bổ nhiệm đại sứ của UBTVQH hay một quyết định cá biệt của Thủ tướng, một lệnh cá biệt của Chủ tịch Nước, một nghị quyết mang tính cá biệt của UBTVQH, thậm chí QH cũng có thể ra nghị quyết như thế. Ví dụ điều chỉnh mức thuế từ 5% lên 10% và có hiệu lực trong mấy tháng, dù cá biệt hay dù lặp đi, lặp lại nhiều lần thì khi QH đã ban hành Nghị quyết như vậy là phải thi hành. Như vậy, cơ quan nào, chức năng, nhiệm vụ là gì thì được ban hành văn bản, các loại văn bản đó là văn bản gì, hình thức, nội dung các loại văn bản này có thể khác nhau nhưng đều phải thi hành. Pháp luật ban hành ra phải có người chịu trách nhiệm thi hành, tổ chức thi hành và phải thi hành. Không thi hành thì cưỡng chế, nếu vi phạm mức nhẹ thì phạt tiền, nặng thì phạt hình sự... Đấy là văn bản pháp luật. Tôi xin nhắc lại là, Hiến pháp năm 2013, tôi không thấy chữ nào ghi văn bản quy phạm pháp luật, chỉ nói văn bản pháp luật.

Tóm lại, một văn bản pháp luật có 4 yêu cầu: một là, chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn được giao đến đâu; hai là, văn bản này nội dung là gì; ba là, ai phải thi hành văn bản này;bốn là không thi hành thì cưỡng chế. Các anh bảo thường xuyên, lặp đi lặp lại gọi là quy phạm, không thường xuyên lặp đi lặp lại thì không gọi là quy phạm, vậy nó là cái gì? Cả hai cái này đều là văn bản pháp luật, thực hiện 1 lần cũng là thực hiện. Quyết 1 lần cũng phải có chế tài, lặp đi lặp lại nhiều lần cũng chế tài. Trong cuộc sống đời thường, chúng ta nói là sống và làm việc theo Hiến pháp và pháp luật, không ai nói là sống và làm việc theo văn bản quy phạm pháp luật. Tự các anh đưa vào đây rồi giải thích không được, càng giải thích càng khó hiểu, giải thích một hồi cuối cùng lại đề nghị bỏ hết, bảo đó không phải là quy phạm pháp luật. Như vậy là rất sai.

Các anh nói làm luật phải có quy trình có người trình, có người thẩm tra, trình mấy bước, trình ra QH thông qua, khi nào được đa số mới có hiệu lực thi hành, hiệu lực thi hành tính từ ngày nào - đó là quy trình. Còn việc đột xuất ra một nghị quyết, như khủng hoảng tài chính, tiền tệ ra nghị quyết luôn, hay tình hình biển Đông ra nghị quyết lấy 16 nghìn tỷ đồng hỗ trợ ngư dân, cảnh sát biển... đó là đột xuất. Ai không thi hành quyết định của QH về 16 nghìn tỷ đồng này? Phải thi hành! Cho nên quyết định chi 16 nghìn tỷ đồng này cũng có giá trị pháp luật, có hiệu lực pháp luật và có hiệu lực thi hành, không thi hành phải xử lý. Các anh tha hồ quy định quy trình chặt chẽ trong này, quy trình thẩm tra, quy trình xem xét, thẩm định, tập hợp, tổng hợp, đưa ra QH để thông qua hay đưa ra UBTVQH, Chính phủ...

Sao cứ phải phân vân mãi chỗ quy phạm pháp luật và pháp luật? Tự mình đặt ra lá diêu bông rồi rủ nhau đi tìm. Khái niệm không rõ nên cơ quan thẩm tra nói một đường, cơ quan soạn thảo nói một đường. Ông thì nói văn bản quy phạm pháp luật có cái này, cái này, ông lại bảo văn bản quy phạm pháp luật không có cái này, không có cái này. Tại sao lại đi vào con đường rối như vậy? Có pháp luật không có quy phạm hay sao? Một văn bản hành chính không có quy phạm à? Văn bản hành chính cũng phải có căn cứ của nó, phải có người thi hành, tuy cá biệt nhưng phải được thi hành. Ví dụ bổ nhiệm thứ trưởng, quyết định bổ nhiệm này vẫn có giá trị pháp luật, phải có quy phạm. Bây giờ các anh đưa vào đây một loại quy phạm, một loại không phải quy phạm, bỏ ra, bỏ vào thế này như bôi mỡ cho kiến cắn, không bao giờ thông nhau được, không khác gì lá diêu bông thả ra rồi đi tìm mãi không được. Văn bản pháp luật có rồi, Hiến pháp là luật mẹ, luật cơ bản, đạo luật gốc, còn lại là luật, đến nghị quyết, pháp lệnh, đến nghị định rồi đến thông tư, quyết định. Vấn đề bây giờ là từng loại văn bản này thì cái gì bỏ được, dứt điểm đi, cái gì không bỏ được thì phải quy định vào cho rõ trong này để bớt thủ tục hành chính, bớt phiền hà, bảo đảm minh bạch, rõ ràng. Cứ quy phạm, không quy phạm, rồi pháp quy... - tất cả những khái niệm này, tôi không phản đối, về mặt học thuật chúng ta tha hồ nghiên cứu, nhưng đã là luật thì phải rõ ràng, minh bạch. Nguyên tắc là: luật giao cho pháp lệnh, luật giao cho nghị định; nghị định giao cho thông tư, có giao thì mới được làm, không giao thì không được làm. Thông tư giao cái này cho Chủ tịch xã quyết định, hoặc ngay trong luật, trong nghị định giao cho Chủ tịch xã quyền này, quyền này - chúng ta lại bảo người ta không được quyền làm thì không được. Đó là một hệ thống pháp luật hoàn chỉnh. Cái gì là văn bản cá biệt, cái gì là văn bản hành chính thì quy định vào đây. Những anh này sẽ ban hành văn bản cá biệt, những văn bản hành chính, loại này yêu cầu thế này, mục đích thế này, căn cứ thế này, hiệu lực thế này - quy định ngay trong luật. Nghị quyết QH không thể giống nghị quyết của UBTVQH, nghị quyết của UBTVQH không thể giống nghị quyết của Chính phủ, nghị quyết của Chính phủ không giống nghị quyết của HĐND và UBND. Cách làm như vậy sau này sẽ minh bạch. Còn thời hiệu, cách thức thế nào thì đưa vào quy định chung thì đưa, quy trình mỗi loại văn bản khác nhau. Việc lấy ý kiến hay không lấy ý kiến nhân dân cũng khác nhau, hiệu lực thi hành cũng khác nhau, phải tương ứng với mỗi loại văn bản thì mới quy định được.

Tôi đề nghị, luật này ban hành ra phải dễ hiểu, dễ thi hành. Các anh cứ luyến tiếc mãi chữ mà các anh đưa ra từ lâu rồi. Không có khái niệm quy phạm pháp luật. Các anh khái niệm thế nào để phân biệt giữa pháp luật và quy phạm pháp luật? Đến giờ này hai ông điển hình, một ông là Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và một ông là Bộ trưởng Bộ Tư pháp tranh luận nhau đã không ra rồi, chúng ta đưa ra QH để tranh luận thì dại gì chui vào con đường rậm đó? Phải đi con đường thẳng. Chỉ có phạm vi mỗi văn bản khác nhau, thẩm quyền khác nhau và nội dung, hình thức khác nhau, có văn bản thì cá biệt, có văn bản toàn dân thi hành... Có vậy thôi. Các anh cứ bày vẽ ra quy phạm pháp luật rồi lại pháp quy.... nghe rất phức tạp.

Chủ tịch Hội đồng Dân tộc K’Sor Phước: Tôi đọc đi đọc lại trong Hiến pháp không thấy đoạn nào là văn bản quy phạm pháp luật, chỉ có Hiến pháp, luật và văn bản pháp luật

Chúng ta đang bị mắc ở khái niệm, cách hiểu thế nào là văn bản pháp luật và văn bản quy phạm pháp luật. Tôi không muốn tranh luận chuyện này vì Chủ tịch QH đã nêu rất rõ rồi. Tôi cảm nhận 2 khái niệm về cơ bản là đồng nghĩa với nhau, không thể gọi là một văn bản pháp luật mà lại không có nội dung quy phạm pháp luật. Theo tôi, cái chúng ta cần bàn là chỗ giải thích từ ngữ, vì đúng là có những văn bản cùng một cấp có thể ra quyết định nhưng có thể chỉ là văn bản điều hành công việc chứ không phải văn bản mang tính chất quy định pháp luật. Ví dụ về cư trú trong Hiến pháp quy định ở Điều 22 là công dân có quyền có nơi ở hợp pháp; Điều 23 ghi công dân có quyền tự do đi lại và cư trú trong nước, có quyền ra nước ngoài và từ nước ngoài về nước, việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định; khoản 3, Điều 22 khi nói đến khám xét chỗ ở ghi là: việc khám xét chỗ ở phải do luật định, tức là chỉ có văn bản luật mới quy định chuyện khám xét nhà ở, còn văn bản pháp luật không cũng không được. Hiến pháp quy định rất cụ thể như vậy. Tôi đọc đi đọc lại trong Hiến pháp không thấy đoạn nào là văn bản quy phạm pháp luật, chỉ có Hiến pháp, luật và văn bản pháp luật.

Bây giờ, các Bộ có văn bản pháp luật không? Điều 100 dự thảo Luật quy định kể cả Bộ trưởng và cơ quan ngang bộ cũng được ban hành văn bản pháp luật. Ví dụ, Luật Bảo vệ và phát triển rừng giao cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định mức độ, lượng gỗ trên một địa bàn, diện tích nhất định để xác định thế nào là rừng nghèo, rừng nghèo kiệt, thế nào là rừng đặc dụng, rừng phòng hộ. QH làm sao kiểm kê từng mét rừng được mà giao hẳn cho Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn căn cứ vào luật để quy định, anh nào xỉa vào đó là vi phạm luật và bị xử phạt hành chính hoặc nếu vi phạm nghiêm trọng thì có thể bị truy tố trước pháp luật. Văn bản của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn là văn bản quy phạm pháp luật, bắt buộc phải thi hành, không chỉ công dân, không chỉ Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, kể cả các cơ quan Nhà nước, chính quyền địa phương các cấp cũng phải thi hành, không thi hành quy định này là vi phạm pháp luật. Đó là văn bản pháp luật vì nó có hiệu lực bắt buộc mọi người phải thi hành, các cơ quan, các tổ chức phải thi hành vì văn bản của Bộ này được dẫn xuất từ một quy định của luật, luật cho phép Bộ được thực hiện quyền ban hành văn bản này.

Hay Nghị quyết của UBTVQH có phải là văn bản pháp luật không? Có những Nghị quyết của UBTVQH không thể xem là văn bản quy phạm pháp luật được, ví dụ, Nghị quyết về mặt tổ chức nội bộ của UBTVQH, phê chuẩn Phó chủ tịch Hội đồng Dân tộc, Phó chủ nhiệm các Ủy ban của QH... thì không có quy phạm pháp luật. Chỉ mang tính chất hành chính trong cơ quan của QH chứ không bắt buộc mọi người dân, mọi cơ quan Nhà nước phải chấp hành. Nhưng những Nghị quyết mang tính chính sách, có tính hiệu lực phải chấp hành, không thể làm khác là văn bản pháp luật. Ví dụ, UBTVQH Khóa VIII ban hành Nghị quyết quy định tất cả những trường hợp khiếu nại, đòi lại đất đai trước năm 1975 ở miền Nam, trước 1954 ở miền Bắc mà đã qua nhiều lần giải quyết thực hiện chính sách về đất đai của nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa và Cộng hòa miền Nam Việt Nam cho đến nay thì không xem xét lại nữa, vẫn thực hiện theo quyết định mà Chính phủ Việt Nam Dân chủ Cộng hòa và Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa miền Nam Việt Nam đã giải quyết. Như vậy, Nghị quyết này là văn bản có quy phạm pháp luật bắt buộc mọi người dân, mọi cơ quan Nhà nước phải thi hành, không thi hành không được.

Vì thế, theo tôi, nếu chúng ta muốn làm một cuộc cách mạng trong luật này thì ta phải chẻra rất rõ, văn bản nào là có quy phạm pháp luật, bắt buộc phải thực hiện, văn bản nào có tính chất điều hành công việc của cơ quan, tổ chức. Ở đây, tôi chưa thấy phân biệt rõ.

Chủ nhiệm Ủy ban Về các vấn đề xã hội Trương Thị Mai: Đừng làm rối thêm về khái niệm

Câu chuyện các văn bản, nghị quyết do QH, UBTVQH ban hành có phải là văn bản quy phạm pháp luật hay không - chúng ta đã tranh luận ngay từ khi xây dựng Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật năm 2008 và đến bây giờ vẫn còn tranh luận. Vì vậy, tôi đề nghị vấn đề đầu tiên là cân nhắc luật này là Luật Ban hành văn bản pháp luật hay là Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật. Nếu giải thích như Thứ trưởng Bộ Tư pháp Đinh Trung Tụng, phải chăng Luật Ban hành văn bản pháp luật sẽ có nội hàm rộng hơn, sẽ giải quyết được những vấn đề đang tranh luận? Ý anh Tụng giải thích là văn bản quy phạm pháp luật nằm trong văn bản pháp luật. Chỗ này chúng ta cân nhắc, suy nghĩ thêm để có thể giải quyết được những vấn đề tranh luận bấy lâu nay. Nếu anh loại nghị quyết của UBTVQH hoặc QH ra cũng sẽ không ổn. Ví dụ nghị quyết về ngân sách, nếu không phải là văn bản quy phạm pháp luật sẽ dẫn đến cuộc tranh luận là bắt buộc áp dụng hay không? Nghị quyết của QH về kinh tế - xã hội cũng là một ví dụ điển hình hay nghị quyết của QH về công trình dự án quốc gia cũng tương tự như vậy. Anh K’sor Phước đã nói, tôi rất đồng ý là nghị quyết về giám sát của QH, UBTVQH cũng chứa đựng chính sách pháp luật. Đơn cử Nghị quyết 494 về người có công, trong đó quyết định việc phải sử dụng nguồn tiền ngân sách để hỗ trợ người có công sửa chữa nhà hoặc xây dựng nhà mới. Đó là chính sách và cũng là phân bổ một khoản ngân sách để thực thi. Nghị quyết đó là quy phạm pháp luật và áp dụng cho toàn bộ đối tượng là người có công trong cả nước. Nếu không làm rõ những việc này thì cuộc tranh luận sẽ còn dài và không có điểm kết thúc được.

Đi vào một số điểm cụ thể, tôi ủng hộ ý kiến của Ủy ban Pháp luật. Tôi thấy điểm đầu tiên là hình thức thẩm quyền ban hành, cần rà soát thêm để quyết định còn những văn bản nào. Tôi thấy cần cân nhắc việc bỏ Nghị quyết của QH, UBTVQH. Tại sao, HĐND tỉnh thì được ban hành nghị quyết, còn QH, UBTVQH lại không được ra nghị quyết? Hay văn bản của Chánh án Tòa án nhân dân, Viện trưởng Viện kiểm sát nhân dân cũng phải cân nhắc. Hai cơ quan này thuộc một trong ba nhánh quyền lực nhà nước: QH - Chính phủ - Tòa án, Viện kiểm sát. Tại sao họ lại không được ban hành văn bản quy phạm pháp luật? Chỗ này, giải trình rất khó, tính thuyết phục chưa ổn. Tại Điều 2 dự thảo Luật đưa ra một việc làvăn bản không chứa quy phạm pháp luật và văn bản không được ban hành đúng thẩm quyền thì không phải là văn bản quy phạm pháp luật. Có lẽ, những quy định như thế này phải loại ra khỏi dự thảo Luật. Như ý kiến của Chủ tịch QH, đưa những quy định như thế này là làm rối thêm về khái niệm, cái gì không ban hành đúng thẩm quyền tôi đề nghị sử dụng như Điều 11 là phải hủy bỏ. Phải có một cơ quan có thẩm quyền hủy bỏ những văn bản có chứa quy phạm pháp luật mà lại không ban hành đúng thẩm quyền.

Điều 132, Điều 127 và Điều 10 - tôi thấy 3 điều này liên quan với nhau. Bây giờ khó nhất là khi một luật có hiệu lực thì ngay tức khắc luật đó được tổ chức thực thi trong cuộc sống. Trên thực tế vừa qua là luật chưa thực thi được ngay mà phải chờ nghị định, chờ thông tư. Khắc phục việc này như thế nào? Điều 10 quy định văn bản quy phạm pháp luật phải được quy định cụ thể để khi có hiệu lực thi hành ngay. Tức là luật có hiệu lực thì trong ngày hôm đó các văn bản hướng dẫn phải có hiệu lực đồng thời. Điểm này tùy thuộc vào khả năng của Chính phủ. Cho đến thời điểm này, tham gia 4 nhiệm kỳ QH, tôi chưa bao giờ thấy một văn bản hướng dẫn nào mà có hiệu lực đồng thời với luật. Kỳ này các anh épvào được Điều 10 là rất tốt, nhưng ép nổi không trong khi các văn bản chi tiết tại các Điều 69, 70, 71 đi theo một quy trình gần như luật, phải lấy ý kiến đối tượng tác động, phải đi qua một quy trình thẩm định rất chặt chẽ... Chỗ này tôi thấy quyết tâm của Chính phủ, nhưng không biết tính khả thi như thế nào.

 

Nguyễn Vũ ghi
Nguồn:daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Phóng sự giao trả hồ sơ tận nhà trên lĩnh vực Hộ tịch