Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì


UBND xã  Tam Ngọc dẫn đầu phong trào thi đua năm 2017

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 4 năm 2017























 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 42
  • Khách viếng thăm: 41
  • Máy chủ tìm kiếm: 1
  • Hôm nay: 242
  • Tháng hiện tại: 199823
  • Tổng lượt truy cập: 8895846

Cần làm rõ nội hàm quy phạm pháp luật

Đăng lúc: Thứ tư - 02/04/2014 07:44 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
Khái niệm về văn bản quy phạm pháp luật (QPPL) đã từng được ghi nhận trong Luật Ban hành Văn bản QPPL 2008 và Luật Ban hành văn bản QPPL của HĐND và UBND 2004 nhưng để hiểu và áp dụng trên thực tiễn lại không hề dễ dàng. Nguyên nhân cũng bởi tiêu chí xác định và nội hàm QPPL vẫn chưa cụ thể, rõ ràng.
 
Nguồn: ITN

Chưa rõ về tiêu chí

Nếu hiểu một cách chung nhất theo Luật Ban hành văn bản QPPL 2008 và Luật Ban hành VBQPPL của HĐND và UBND 2004 thì văn bản QPPL là văn bản do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành theo trình tự, thủ tục luật định, trong đó có quy tắc xử sự chung, được Nhà nước bảo đảm thực hiện nhằm điều chỉnh các quan hệ xã hội. Điều quan trọng là văn bản này phải bảo đảm được áp dụng nhiều lần đối với nhiều đối tượng, có hiệu lực trong phạm vi toàn quốc hoặc từng địa phương.

Một số chuyên gia cho rằng, khái niệm được đưa ra trong hai văn bản này mới chỉ mang tính khái quát, chung chung, thiên về lý luận và chưa rõ đâu là tiêu chí quan trọng nhất. Sự song song tồn tại hai văn bản cùng điều chỉnh về hoạt động ban hành văn bản QPPL cũng gây lúng túng trong việc phân biệt giữa văn bản do cơ quan Trung ương và văn bản do chính quyền địa phương ban hành. Nếu như văn bản QPPL do cơ quan Trung ương ban hành được quy định khái quát theo Điều 1 Luật Ban hành VBQPPL 2008 thì văn bản QPPL do chính quyền địa phương ban hành lại được quy định thêm một bước, loại trừ trường hợp không phải là văn bản QPPL theo Điều 2 Nghị định 91/2006/NĐ-CP. Thế nhưng, cách quy định như vậy vẫn chưa đáp ứng được đầy đủ yêu cầu, khó phân biệt văn bản QPPL văn bản cá biệt, dẫn tới nhiều cách hiểu khác nhau, gây ảnh hưởng đến hoạt động xây dựng, kiểm tra, rà soát, thẩm định, thẩm tra.

Theo Ts Đoàn Thị Tố Uyên - Giảng viên ĐH Luật Hà Nội, nhiều chuyên viên thực hiện hoạt động thẩm định, thẩm tra văn bản gặp vướng mắc trong việc phân biệt văn bản QPPL với văn bản áp dụng pháp luật (ADPL). Đây cũng là nguyên nhân nảy sinh tình trạng có dự thảo văn bản ADPL được thẩm định, thẩm tra còn những dự thảo văn bản có nội dung QPPL lại không được tiến hành thẩm định. Sự nhầm lẫn giữa văn bản QPPL và văn bản ADPL cũng là thực tế tại nhiều địa phương, không ít trường hợp văn bản hành chính thông thường chứa quy phạm, có sức sống mạnh hơn cả văn bản QPPL.

Việc hiểu thế nào là áp dụng nhiều lần cho đúng cũng không dễ dàng. Về nguyên tắc, việc áp dụng từ 2 lần trở lên đã được hiểu là nhiều lần nhưng thực tế có những văn bản được áp dụng hơn 2 lần lại chỉ được thực hiện (có hiệu lực) trong khoảng thời gian ngắn. Dấu hiệu này có liên quan mật thiết với đặc điểm có chứa quy tắc xử sự chung. Hiện nay có cách hiểu cho rằng, chỉ những văn bản được áp dụng cho toàn xã hội mới là văn bản QPPL còn những văn bản áp dụng cho một nhóm đối tượng thì không phải là văn bản QPPL. Tuy nhiên, quan điểm này không chính xác bởi nhiều đối tượng không nhất thiết là tất cả mọi thành viên trong xã hội, mà có thể là nhóm người nhất định miễn họ là nhóm đối tượng có tính chất khái quát và là chủ thể chịu sự tác động trực tiếp của văn bản (có quyền và nghĩa vụ khi tham gia vào quan hệ xã hội mà văn bản điều chỉnh). 

Nội hàm về quy phạm pháp luật

Các dấu hiệu của văn bản QPPL đã được quy định trong Luật Ban hành văn bản QPPL 2008 nhưng tại sao trên thực tế vẫn luôn gặp khó khăn khi xác định một văn bản cụ thể là văn bản QPPL hay văn bản cá biệt hoặc văn bản quản lý điều hành hành chính?

Có quan điểm cho rằng, dấu hiệu văn bản được ban hành theo trình tự, thủ tục luật định là dấu hiệu quan trọng, có tính chất quyết định để nhận dạng đó là văn bản QPPL, đòi hỏi phải quy định rõ về vấn đề này. Thực ra, những rắc rối trong việc phân biệt văn bản QPPL và các văn bản khác không nằm hoàn toàn ở các dấu hiệu của văn bản mà phần lớn xuất phát từ cách hiểu thế nào là QPPL có trong các văn bản quy phạm. Rõ ràng, dự kiến ban hành một văn bản có chứa đựng QPPL là yếu tố đầu tiên được xác định trong toàn bộ quá trình, yêu cầu cơ quan có thẩm quyền ban hành văn bản phải tuân theo trình tự, thủ tục nhất định. Nói cách khác, dấu hiệu “được ban hành theo trình tự, thủ tục luật định” chỉ là một dấu hiệu phái sinh và hoàn toàn phụ thuộc vào dấu hiệu “chứa đựng QPPL”.

Suy cho cùng, khái niệm về QPPL trong văn bản pháp luật hiện hành mới chỉ dừng lại ở việc xác định hình thức thể hiện, mà chưa thực sự rõ ràng về nội hàm trong khi đây mới thực sự là dấu hiệu cơ bản đầu tiên và quan trọng để xác định đâu là văn bản QPPL. Cần phải nhấn mạnh rằng, việc chứa QPPL là đặc trưng của văn bản QPPL, ngay cả khi văn bản đó chỉ chứa duy nhất một QPPL.

Nhiều chuyên gia khẳng định, nếu theo quy định pháp luật hiện hành, QPPL chỉ đơn thuần là quy tắc xử sự chung rất khó phân biệt với quy tắc xã hội như quy phạm đạo đức hay tôn giáo. Thực tế, QPPL phải là quy tắc xử sự mang màu sắc khác bởi có tính cưỡng chế và bắt buộc tuân thủ. Do vậy, khi đánh giá một văn bản có phải là văn bản QPPL hay không cần đặc biệt chú ý đến các đặc tính của QPPL, gồm tính áp dụng chung (quy tắc ràng buộc chung và được tôn trọng chung), tính phi cá nhân (không nhằm vào một đối tượng, một  người nào cụ thể hay một nhóm đối tượng cụ thề), tính bắt buộc - tính cưỡng chế nhà nước (đối tượng bắt buộc phải thực hiện, không thể thoái thác) và phải được cơ quan có thẩm quyền ban hành (chủ thể được pháp luật trao thẩm quyền ban hành văn bản QPPL).

Đại diện Bộ Tư pháp cho biết, dự thảo Luật Ban hành văn bản QPPL (hợp nhất) đang được Bộ soạn thảo và dự kiến trình Quốc hội xem xét, thông qua vào các kỳ họp sắp tới sẽ hoàn thiện hơn khái niệm văn bản QPPL nhằm hạn chế việc ban hành quy tắc xử sự chung dưới hình thức văn bản quản lý hành chính như công văn, đề án.

Song, thiết nghĩ rất khó có thể quy định được hết các tiêu chí xác định văn QPPL trong khi thực tiễn xây dựng văn bản quản lý nhà nước lại vô cùng phong phú. Vì vậy, để góp phần giải quyết vướng mắc phát sinh, điều cốt lõi nhất là phải làm rõ nội hàm về QPPL bảo đảm cho việc nhận biết, tiếp cận văn bản QPPL được dễ dàng, thuận lợi, góp phần minh bạch và đơn giản hóa hệ thống pháp luật nước ta.

 
Tác giả bài viết: Thu Trang
Nguồn tin: Daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Phóng sự giao trả hồ sơ tận nhà trên lĩnh vực Hộ tịch