Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND xã  Tam Ngọc dẫn đầu phong trào thi đua năm 2017

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 2 năm 2018





















 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 41
  • Khách viếng thăm: 35
  • Máy chủ tìm kiếm: 6
  • Hôm nay: 2187
  • Tháng hiện tại: 207997
  • Tổng lượt truy cập: 10476042

Bảo đảm tính hợp hiến, hợp pháp, thống nhất và khả thi trong xây dựng văn bản pháp luật

Đăng lúc: Thứ năm - 04/09/2014 08:25 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
Bảo đảm tính hợp Hiến, hợp pháp, thống nhất và khả thi trong xây dựng văn bản pháp luật, bên cạnh nâng cao năng lực dự thảo và chất lượng thẩm định, tuân thủ đúng quy trình xây dựng văn bản pháp luật, cần thiết phải có quy định cụ thể xử lý cơ quan, tổ chức, cá nhân đã ban hành văn bản trái luật, gây dư luận không tốt.

Có thể khẳng định rằng, những năm gần đây, hoạt động xây dựng văn bản pháp luật ở nước ta đã có nhiều chuyển biến tích cực. Ngoài Hiến pháp 2013, nhiều bộ luật, luật và các văn bản dưới luật được ban hành để kịp thời điều chỉnh các quan hệ xã hội phát sinh, góp phần đưa công tác quản lý nhà nước trên nhiều lĩnh vực đi vào nền nếp. Tuy nhiên, thực tiễn hoạt động xây dựng văn bản, cụ thể là văn bản QPPL cũng đã bộc lộ nhiều hạn chế làm ảnh hưởng đến nguyên tắc hợp Hiến, hợp pháp; thiếu tính thống nhất và khả thi.

Theo thống kê chưa đầy đủ, hàng năm Bộ Tư pháp đã tiến hành, chỉ đạo rà soát trên dưới 30% tổng số văn bản QPPL đã ban hành. Trong 2 năm (2012, 2013), ngành đã phát hiện hơn 16.000 văn bản có vi phạm về nội dung và thẩm quyền ban hành. Nhiều ý kiến cho rằng, con số này có xu hướng tăng lên.

Nhiều văn bản pháp luật được ban hành trái thẩm quyền, không đúng nội dung và thể thức quy định. Đơn cử, có địa phương ban hành nghị quyết về nhiệm vụ phát triển KT – XH năm, trong đó có quyết nghị điều chỉnh vấn đề nhập cư vào địa phương này, trái với Hiến pháp 1992 (nay là Hiến pháp 2013) về quyền tự do, bình đẳng của công dân; trái với Luật Cư trú về quyền tự do sinh sống, đi lại. Hoặc là, năm 2008 ở Bình Định, HĐND một xã đã ban hành nghị quyết về thu đóng góp xây dựng đường bê tông nông thôn theo nhân khẩu, trái với  quy chế dân chủ ở cơ sở. Điều đáng nói là, văn bản này đã quy định mỗi công dân trên địa bàn xã phải có nghĩa vụ đóng góp 50.000đ/người/năm (không phân biệt lứa tuổi, nghĩa là trẻ em mới sinh ra cũng phải có nghĩa vụ đóng góp)…

Về tính thống nhất của các văn bản pháp luật, thời điểm có hiệu lực của hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất theo quy định của Bộ Luật Dân sự và Luật Đất đai mâu thuẫn với Luật Công chứng. Luật Công chứng 2014 (Điều 4) quy định: “Văn bản công chứng có hiệu lực kể từ ngày công chứng viên ký và đóng dấu…”; Trong khi đó, Điều 692 Luật Dân sự 2005 quy định “hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất có hiệu lực kể từ thời điểm đăng ký quyền sử dụng theo quy định của Luật Đất đai”. Còn Điều 188 Luật Đất đai 2013 quy định hợp đồng chuyển nhượng quyền sử dụng đất “có hiệu lực từ thời điểm được đăng ký vào sổ địa chính”.

Điều chỉnh nhiều mối quan hệ nhưng Bộ luật Dân sự chỉ định hướng giải quyết trường hợp mâu thuẫn giữa các luật thì ưu tiên áp dụng luật chuyên ngành (Trong trường hợp này là áp dụng Luật Đất đai 2013). Thế nhưng, Luật ban hành Văn bản quy phạm pháp luật 2008 thì quy định nếu cùng một cơ quan ban hành văn bản nhưng có mâu thuẫn thì áp dụng văn bản ban hành sau (Trong trường hợp này là áp dụng Luật Công chứng)?

Do vậy, vấn đề áp dụng pháp luật và thực tiễn đã nảy sinh vướng mắc, nhất là khi xảy ra tranh chấp, xác định thời điểm chịu rủi ro. Khi áp dụng Luật Công chứng, rủi ro bên này phải gánh chịu thì được lợi cho bên kia; khi áp dụng Luật Đất đai, bên này được lợi thì bên kia phải chịu rủi ro. Như vậy, cùng việc áp dụng pháp luật vào giải quyết tranh chấp hợp đồng chuyển quyền sử dụng đất dễ dẫn đến tùy tiện. Muốn bảo vệ cho một bên nào đó thì có thể áp dụng Bộ luật Dân sự, Luật Đất đai hoặc Luật Công chứng.

Nhận xét về tính khả thi của một số văn bản pháp luật trong một vài năm trở lại đây, nhiều ý kiến cho rằng, đã có biểu hiện của tình trạng quan liêu, xa rời thực tế của những người tham mưu, ban hành văn bản QPPL. Đó là những văn bản của những người chuyên ngồi trong phòng lạnh. Nào là “cộng điểm ưu tiên cho Bà Mẹ Việt Nam anh hùng khi thi đại học” theo Thông tư 24 của Bộ Giáo dục - Đào tạo; “không được bán thịt sau thời điểm giết mổ 8 giờ” theo Thông tư 23 của Bộ NN và PTNT; “ngực lép không được điều khiển xe mô tô” theo dự thảo Thông tư liên ngành giữa Bộ Y tế và Bộ Công an; “xử phạt người điều khiển xe không chính chủ” theo Thông tư 11 của Bộ Công an… Mới đây, TAND Tối cao trình dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân, trong đó có việc đề nghị đổi mới phương thức phân bổ kinh phí hoạt động của ngành và tăng độ tuổi lao động của Thẩm phán lên 65, trái với Luật Ngân sách và Luật Lao động.

Hậu quả pháp lý, một văn bản pháp luật ban hành ra trái luật, thiếu thống nhất, thiếu khả thi không những không có tác dụng mà còn gây tác hại, ảnh hưởng đến niềm tin của nhân dân.

Tình trạng nêu trên, trước hết phải nói rằng năng lực của cán bộ tham mưu, ban hành văn bản và chất lượng khâu thẩm định còn hạn chế. Trong khi đó, vấn đề lợi ích nhóm và tư tưởng cục bộ ngành luôn tác động, áp đặt ý kiến chủ quan của ngành mình vào quá trình xây dựng, ban hành văn bản. Một nguyên nhân không kém phần quan trọng là chưa có chế tài đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân đã ban hành văn bản trái luật. Thực tế, có một số văn bản sau khi ban hành đã gây phản ứng của dư luận nhưng chưa có bất cứ một ai bị xử lý.

Giải pháp đặt ra là phải nâng cao năng lực dự thảo và chất lượng thẩm định văn bản. Cơ quan thẩm định phải có những chuyên gia đầu ngành; coi trọng tính tổng thể, khái quát để phát hiện ra mâu thuẫn với các văn bản đã ban hành trước đó; phát hiện và ngăn chặn, bãi bỏ những định chế mang tính chất cục bộ ngành và lợi ích nhóm. Mặt khác, phải tuân thủ đúng quy trình xây dựng văn bản pháp luật, trong đó có bước tham khảo, lấy ý kiến nhân dân hoặc tham vấn cộng đồng. Cuối cùng, cần thiết phải có quy định cụ thể để xử lý cơ quan, tổ chức, cá nhân đã ban hành văn bản trái luật, gây dư luận không tốt.

Phạm Dân
Nguồn:daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới















Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Phóng sự giao trả hồ sơ tận nhà trên lĩnh vực Hộ tịch