Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND xã  Tam Ngọc dẫn đầu phong trào thi đua năm 2017

UBND xã Tam Thanh dẫn đầu phong trào thi đua Quý 1 năm 2018





















 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 19
  • Khách viếng thăm: 16
  • Máy chủ tìm kiếm: 3
  • Hôm nay: 8230
  • Tháng hiện tại: 214428
  • Tổng lượt truy cập: 10193051

Từ sự cố môi trường đến thực thi luật pháp

Đăng lúc: Thứ tư - 27/04/2016 13:14 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
(ĐBNDO)-Theo thống kê chưa đầy đủ, từ năm 2013 đến nay, trong lĩnh vực môi trường có khoảng 70 văn bản ở dưới các hình thức Luật, Nghị định, Quyết định, Thông tư, Thông tư liên tịch.... được ban hành. Một con số không nhỏ các văn bản theo các tầng nấc chặt chẽ. Tuy nhiên sự cố môi trường vẫn liên tục xảy ra. Điều này cho thấy, đã đến lúc cần có một cuộc khảo sát toàn diện thực thi pháp luật về môi trường, để có được đánh giá tổng quan nhất về hiệu lực, hiệu quả pháp lý và trách nhiệm của các cấp chính quyền, tổ chức đơn vị, cơ quan thực thực thi.

Báo cáo đánh giá tác động đang nằm ở vị trí nào ?

Một trong những công cụ quản lý môi trường có tính chất phòng ngừa quan trọng và cũng chính là điều kiện cần và đủ đối với các dự án đầu tư chính là Báo cáo đánh giá tác động môi trường. Liên quan đến Báo cáo này hiện có khá nhiều văn bản điều chỉnh, từ Luật đến Thông tư. Cụ thể, Luật Bảo vệ Môi trường; Nghị định 18/2015/NĐ-CP; Thông tư 27/2015/TT-BTNMT.

 


Ảnh: ITN

Theo các văn bản nêu trên, Báo cáo này là một trong những căn cứ quan trọng để cấp giấy phép hoạt động cho một dự án bất kỳ. Đối với các dự án càng lớn, dự kiến có sự tác động đến môi trường lớn thì Báo cáo này đòi hỏi yêu cầu càng cao, thận trọng về những tác động đến môi trường, cũng như về những sự cố không mong muốn. Đặc biệt, trong quá trình thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường, chủ dự án phải tiến hành tham vấn UBND xã, phường, thị trấn nơi thực hiện dự án, các tổ chức và cộng đồng dân cư chịu tác động trực tiếp bới dự án.

Báo cáo tác động phải có được một bức tranh tổng thể về môi trường ở các khía cạnh khí thải, nước thải, chất thải rắn, tiếng ồn; cùng với đó là phải xác định được các loại chất thải phát sinh trong quá trình xây dựng và hoạt động của dự án bằng các phương pháp thống kê, phân tích, thu thập, đánh giá nhanh. Bên cạnh đó, Báo cáo cũng phải đánh giá mức độ tác động, ảnh hưởng của các nguồn ô nhiễm kể trên đến các yếu tố tài nguyên, môi trường, xã hội, con người xung quanh khu vực thực hiện dự án. Từ bức tranh do nhà đầu tư đánh giá, họ sẽ xây dựng nên các biện pháp hay còn gọi là chiến lược để bảo vệ môi trường, bao gồm xây dựng các biện pháp giảm thiểu ô nhiễm môi trường cho giai đoạn xây dựng dự án; giảm thiểu ô nhiễm, phương án quản lý môi trường trong quá trình hoạt động và dự phòng sự cố môi trường...

Là một chứng nhận pháp lý về môi trường đối với dự án, điều này cũng là trách nhiệm của doanh nghiệp đối với môi trường, đối với xã hội. Song thật trớ trêu, Báo cáo này thời gian qua được chính các cơ quan quản lý về môi trường đánh giá là nặng hình thức, cho đẹp thành phần hồ sơ đầu tư. Báo cáo tổng kết 10 năm thực hiện công tác đánh giá tác động môi trường do Bộ Tài nguyên và Môi trường tổ chức gần đây cũng cho thấy, rất nhiều báo cáo có chất lượng chưa cao, thậm chí còn kém, phải sửa đi, sửa lại nhiều lần mới được phê duyệt.

Chính vì bản chất pháp lý Báo cáo đánh giá tác động là công cụ phòng ngừa các sự cố môi trường đã trở thành hình thức nên không thể có cánh nhìn sát thực và biện pháp kịp thời về các sự cố môi trường liên tục xảy ra. Và lẽ đương nhiên thực tế này sẽ còn tiếp tục xảy ra nếu thực hiện không nghiêm túc.

Vấn đề là, hành lang pháp lý đã có đủ nhưng vì sao tính hiệu quả, sự thực thi lại không như mong muốn?. Tất nhiên, Báo cáo đánh giá tác động môi trường chỉ là một trong nhiều công cụ quản lý. Nhưng nếu nhìn ở góc độ pháp lý thì đây là công cụ phòng ngừa có tính tối ưu nhất. Bởi nếu, chủ đầu tư không đáp ứng được các tiêu chuẩn về môi trường thông qua Báo cáo đánh giá tác động môi trường thì họ không được cấp phép hoạt động. Rõ ràng đã có sự "nhân nhượng, sự thông cảm, sự tiêu cực" nhất định trong chuỗi xây dựng báo cáo tác động và phê duyệt báo cáo tác động.

Bức tranh hậu sự cố

Trở lại sự cố cá chết đồng loạt ven biển các tỉnh miền Trung có thể thấy nhiều vấn đề liên quan đến môi trường không chỉ dừng lại ở câu chuyện Báo cáo đánh giá tác động. Nổi lên vẫn là câu chuyện quản lý của các sở, ngành ở địa phương. Đơn cử Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Tĩnh phải là cơ quan vào cuộc sớm nhất; phải biết trạm quan trắc tự động của Formosa lắp đặt quan trắc được bao nhiêu chỉ tiêu và có thể quan trắc được độc tố trong nước hay không ? Đó là những thông số ban đầu cần thông báo khi có sự cố. Có phải Formosa lắp đặt quan trắc cũng có nghĩa là doanh nghiệp được tự đo và tự cho mình đủ tiêu chuẩn xả thải ? Vậy đâu là quy định để kiểm soát chặt chẽ trong trường hợp nếu pháp luật không dự liệu trước.

Cao hơn nữa, đáng lo ngại hơn nữa là những ưu đãi dành cho các nhà đầu tư ở một số tỉnh, thành phố bằng việc tạo cho các nhà đầu tư là các tập đoàn lớn bằng những ưu đãi riêng biệt. Chẳng hạn không gian kinh tế riêng biệt – đã khiến cho những vấn đề pháp lý, không thuộc về pháp lý trở nên khó giải quyết hơn.

Chỉ xin lấy một ví dụ để minh chứng cho sự khó khăn của các cơ quan chức năng trong việc giải quyết sự cố này. Cụ thể, việc phân tích mẫu nước theo các chỉ tiêu của quy chuẩn kỹ thuật quốc gia QCVN 40:2011/BTNMT - Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về nước thải công nghiệp thông thường chỉ mất 1 ngày là có thể công bố ngay, ngoại trừ một số chỉ tiêu vi sinh, thì có thể mất từ 3 – 5 ngày. Ấy vậy, nhưng từ khi cá chết hàng loạt từ ngày 6.4 đến nay thì các cơ quan liên quan cũng chưa đưa ra kết luận cuối cùng. Và nếu căn cứ vào mức độ thiệt hại tính được bằng vật chật và những hệ lụy kép chưa tính toán hết được, nhất là những thiệt hại về môi trường sống của người dân, nguồn lợi thủy sản, công nghiệp du lịch ... thì đã đủ để gọi tên là "gây nguy hiểm cho xã hội".

Nhưng chưa, tất cả mới chỉ dừng ở tiếp tục làm rõ... nguồn gây ô nhiễm. Và thông tin ban đầu từ phía cá nhân nhà đầu tư "cần lựa chọn giữa con tôm và nhà máy thép". Bức tranh này cho thấy, pháp luật đã chưa được thực thi nghiêm túc. Chính vì thế khi xảy ra sự cố, những cơ quan liên quan đều phải quan tâm đến liệu những văn bản pháp lý trước đó đã đúng luật hay chưa? có thực thi nghiêm túc chưa. Bởi, nếu đúng quy định của pháp luật về môi trường thì liệu có sự cố nêu trên?.

Phùng Hương
Nguồn:daibieunhandan.vn
 
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới















Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Phóng sự giao trả hồ sơ tận nhà trên lĩnh vực Hộ tịch