Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua  năm 2018

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 3 năm 2019






















 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 45
  • Khách viếng thăm: 40
  • Máy chủ tìm kiếm: 5
  • Hôm nay: 1840
  • Tháng hiện tại: 219678
  • Tổng lượt truy cập: 16201962

Quyền con người trong Hiến pháp mới và thuộc tính không nô lệ của Phật giáo Việt Nam

Đăng lúc: Thứ hai - 31/03/2014 07:55 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
Bi giảng tuyn truyền php luật
CLICK VAO DAY DE THI TIM HIEU PHAP LUAT - GIẢI THƯỞNG 6 TRIỆU ĐỒNG/ĐỢT
Khoảng mươi năm trở lại đây, chúng tôi – TIẾN SỸ KHOA HỌC, HÒA THƯỢNG THÍCH CHƠN THIỆN và anh em trong Báo ĐBND – hay trao đổi về nhiều quan điểm sống và hành động mang tính thời sự… Có lúc chúng tôi đề cập tới dân chủ, công bằng, bác ái. Hòa thượng là người hay suy tư lại cũng là người rất sôi nổi khi nói về những việc cốt tử, những việc khó về con người, thuộc tính của con người trong xã hội.

Còn nhớ, nhân vật thần thoại Hy Lạp Prometheus ăn cắp lửa của thần linh cho loài người với tuyên ngôn: - Hãy nhớ, không bao giờ ta mặc cả/ đem sự khổ đau này đổi lấy kiếp sống nô tỳ sung sướng/ thân ta có bị xiềng vào vách đá/ cũng còn hơn làm tớ Zeus, có cần chi... đã đem đến cho chúng tôi cảm hứng câu chuyện về quyền con người.

Quyền con người cũng là hạt nhân của Hiến pháp mới Việt Nam.

Chúng tôi ghi lại cuộc trao đổi với Hòa thượng Thích Chơn Thiện với mong muốn tìm sự đồng điệu đã kết nối xã hội của chúng ta với sự minh triết của một tôn giáo lâu đời và tiến bộ bậc nhất của nhân loại: 

- Thưa Thầy, năm 1961, nhà thơ Tố Hữu viết: Hòa bình/ Hạnh phúc/ Ấm no/ Cho con người sung sướng/ Tự do. Đó cũng là tinh thần cách mạng, mục tiêu cách mạng, là chủ nghĩa xã hội mà chúng ta phấn đấu. Hiến pháp mới cũng thể hiện điều đó qua các điều khoản về quyền công dân, quyền con người?

- Con người chỉ xuất hiện thực sự là con người, khi nó hiện diện trong một môi trường sống thanh bình, khi nó có đầy đủ phương tiện sống (không thiếu hụt vật chất và tinh thần), và nhất là khi nó có điều kiện hành xử tự do theo ý thích của mình – hẳn nhiên là trong điều kiện không xâm hại đến tự do của người khác, xâm hại đến xã hội – Bấy giờ con người mới cảm nhận được hạnh phúc và xuất hiện đúng là chính họ. Bấy giờ mới có mặt đầy đủ ý nghĩa làm người. Thế nên, năm 1961, nhà thơ Tố Hữu đã viết: Hòa bình/ Hạnh phúc/ Ấm no/ Cho con người sung sướng/ Tự do. Chính đây là mục tiêu của mọi cuộc cách mạng chân chính, của cách mạng Việt Nam cận đại và hiện đại. Chính đây là tinh thần, nội dung mà xã hội XHCN Việt Nam nhắm đến. Phương chi, Hiến pháp mới của Việt Nam – Hiến pháp năm 1992 sửa đổi, bổ sung năm 2013 – nêu rất rõ và rất đầy đủ quyền con người, quyền công dân qua nhiều điều khoản Hiến pháp. Đại để ở đây chỉ trích dẫn một số điều khoản tiêu biểu đủ để nêu rõ ý nghĩa con người trọn vẹn. Như:

Điều 3:

Nhà nước bảo đảm và phát huy quyền làm chủ của Nhân dân; công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm quyền con người, quyền công dân; thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh, mọi người có cuộc sống ấm no, tự do, hạnh phúc, có điều kiện phát triển toàn diện.

Quyền con người, quyền công dân được cụ thể triển khai trọn Chương II, Hiến pháp mới (từ điều 14 đến điều 49), cụ thể như:

Khoản 1, Điều 14:

Ở nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội được công nhận, tôn trọng, bảo vệ, bảo đảm theo hiến pháp và pháp luật.

Khoản 2, Điều 16:

Không ai bị phân biệt đối xử trong đời sống chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hội.

Điều 21:

Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân và bí mật về gia đình; có quyền bảo vệ danh dự, uy tín của mình.
Thông tin về đời sống riêng tư, bí mật cá nhân, bí mật gia đình được pháp luật bảo đảm an toàn.

Điều 22:

Công dân có quyền có nơi ở hợp pháp.
Mọi người có quyền bất khả xâm phạm về chỗ ở. Không ai được tự ý vào chỗ ở của người khác nếu không được người đó đồng ý.
Việc khám xét chỗ ở do luật định.

Điều 23:

Công dân có quyền tự do đi lại và cư trú...

Điều 24:

Mọi người có quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo, theo hoặc không theo một tôn giáo nào. Các tôn giáo bình đẳng trước pháp luật.
Nhà nước tôn trọng và bảo hộ quyền tự do tín ngưỡng, tôn giáo.
Không ai được xâm phạm tự do tín ngưỡng, tôn giáo hoặc lợi dụng tín ngưỡng, tôn giáo để vi phạm pháp luật.

Điều 25:

Công dân có quyền tự do ngôn luận, tự do báo chí, tiếp cận thông tin, hội họp, lập hội, biểu tình. Việc thực hiện các quyền này do pháp luật quy định.

Khoản 2, Điều 32:

Quyền sở hữu tư nhân và quyền thừa kế được pháp luật bảo hộ.

Điều 33:

Mọi người có quyền tự do kinh doanh trong những ngành nghề mà pháp luật không cấm.

Điều 34:

Công dân có quyền được bảo đảm an sinh xã hội.

Điều 35:

Công dân có quyền làm việc, lựa chọn nghề nghiệp, việc làm và nơi làm việc.
Người làm công ăn lương được bảo đảm các điều kiện làm việc công bằng, an toàn; được hưởng lương, chế độ nghỉ ngơi.
...

Điều 36:

Nam, nữ có quyền kết hôn, ly hôn. Hôn nhân theo nguyên tắc tự nguyện, tiến bộ, một vợ một chồng, vợ chồng bình đẳng, tôn trọng lẫn nhau.

Điều 41:

Mọi người có quyền hưởng thụ và tiếp cận các giá trị văn hóa, tham gia vào đời sống văn hóa, sử dụng các cơ sở văn hóa.

Như thế, quyền con người, quyền công dân đã được ghi đầy đủ, rất đầy đủ trong Hiến pháp mới đáp ứng được các chờ mong thiết tha nhất của con người thời đại và chờ mong của lịch sử. Khi Hiến pháp mới được nghiêm túc thực thi, kể từ tháng 1, năm 2014, mọi người dân Việt Nam sẽ được sống sung sướng, tự do, dân chủ và hạnh phúc trong một xã hội có điều kiện an sinh tốt, lý tưởng, rất lý tưởng vậy. Con người chỉ còn một việc là biết làm chủ lấy đời sống của chính mình.

- Như vậy, gốc của mọi học thuyết chân chính đều vì con người, hạnh phúc cho con người. Bên cạnh cơm ăn áo mặc còn có việc con người làm chủ cuộc sống của mình. Dân chủ tự nhiên – không phải ban phát, thưa Thầy, đây là điều được khẳng định mạnh mẽ trong Hiến pháp mới?

- Hiến pháp mới không những chỉ bảo đảm quyền sống của con người, tạo ra môi trường sống tự do, dân chủ cho con người làm chủ lấy đời sống của mình, mà còn tạo điều kiện dân chủ, tự do thuận lợi cho con người làm chủ lấy xã hội mình đang sống. Như thế mới trọn vẹn. Bởi lẽ đời sống xã hội của mỗi cá nhân luôn có mối tương hệ chặt chẽ với các cá nhân khác, với tập thể và xã hội. Xã hội có ảnh hưởng tác động rất lớn đối với dân chủ, tự do và hạnh phúc của từng cá nhân. Dưới đây là các Điều khoản của Hiến pháp mới đề cập đến điều đó:

Điều 6:

Nhân dân thực hiện quyền lực Nhà nước bằng dân chủ trực tiếp, bằng dân chủ đại diện thông qua Quốc Hội, Hội đồng nhân dân và thông qua các cơ quan khác của Nhà nước.

Điều 8:
...
Các cơ quan Nhà nước, cán bộ, công chức, viên chức phải tôn trọng Nhân dân, tận tụy phục vụ Nhân dân, liên hệ chặt chẽ với Nhân dân, lắng nghe ý kiến và chịu sự giám sát của Nhân dân;…

Điều 27:

Công dân đủ 18 tuổi trở lên có quyền bầu cử và đủ 21 tuổi trở lên có quyền ứng cử vào Quốc hội, Hội đồng nhân dân. Việc thực hiện các quyền này do luật định.

Điều 28:

Công dân có quyền tham gia quản lý nhà nước và xã hội, tham gia thảo luận và kiến nghị với cơ quan Nhà nước về các vấn đề của cơ sở, địa phương và cả nước.

Nhà nước tạo điều kiện để công dân tham gia quản lý nhà nước và xã hội; công khai, minh bạch trong việc tiếp nhận, phản hồi ý kiến, kiến nghị của công dân.

Nhìn chung, Hiến pháp mới chỉ nhằm đến sự phục vụ dân chủ, tự do và hạnh phúc của mỗi người, của cộng đồng Dân tộc sống trong môi trường xã hội được tổ chức chặt chẽ, an sinh được ổn định, độc lập, tự do và hạnh phúc.

- Dân chủ ở góc độ này đã là bao hàm ý nghĩa không nô lệ, đây cũng là thuộc tính của Phật giáo Việt Nam – một thuộc tính được thử thách hơn 2000 năm, trong đó có mấy chục năm chế độ dân chủ cộng hòa và xã hội chủ nghĩa, xin được Thầy khai minh?

- Qua những gì vừa đề cập ở trên, trong nội dung quyền con người, quyền công dân và dân chủ, Hiến pháp mới đã mở trói rất nhiều mối ràng buộc con người của ngoại giới. Nó  có nghĩa là tẩy trừ nhiều nô lệ cho con người. Điều nầy gặp gỡ rất ngoạn mục với tính chất, nét đặc thù của Phật giáo Việt Nam qua suốt hai nghìn năm lịch sử đồng hành với Dân tộc: Bản chất của giáo lý nhà Phật là bẻ gãy các ách nô lệ ở nội tâm và ngoại giới. Vì thế, Phật giáo Việt Nam dưới thời Đinh, Tiền Lê, Lý và Trần đã cùng với chính quyền thiết lập nền độc lập, tự chủ cho đất nước. Đời nhà Lý thì Bắc thắng Tống, Nam bình Chiêm. Đời nhà Trần thì ba lần đại phá quân Nguyên – Mông. Trong cận đại, thì Phật giáo Việt Nam đã tham gia và ủng hộ cách mạng để chống Pháp và Mỹ. Trong hiện đại thì Phật giáo Việt Nam chủ trương “Đạo pháp – Dân tộc – Chủ nghĩa xã hội” tiếp tục các bước đi bảo vệ Dân tộc. Bởi, Phật giáo Việt Nam bản chất tuyệt nhiên không chấp nhận bất cứ một hình thức nô lệ nào. Bản chất ấy phát khởi từ nguồn giáo lý giải thoát của Phật giáo, tận trừ mọi ách trói buộc để được thực sự tự do, an lạc, hạnh phúc và giải thoát hết mọi nguyên nhân gây ra khổ đau. Ở đây, không có gì để chúng ta nghi ngờ. Không phải chỉ loại trừ các ách nô lệ ở ngoại giới, đến từ trói buộc của tha nhân, mà còn loại trừ các ràng buộc của thân, tâm mình.

Trong phẩm kinh “An ổn khỏi các khổ ách” (Tương Ưng IV, Tr. 149 – 150), Đức Phật dạy:

“Này các Tỷ Kheo, thế nào là pháp môn đưa đến an ổn, khỏi các khổ ách?

Này các Tỷ Kheo, có những sắc do mắt nhận biết khả lạc, khả hỷ, khả ý, khả ái liên hệ dục, hấp dẫn (tương tự đối với âm thanh, mùi hương, các vị, các xúc và các pháp). Những sắc ấy đã được Như Lai đoạn tận, cắt đứt từ gốc rễ, làm cho như thân cây Ta – la, làm cho không thể tái sinh, không thể sinh khởi trong tương lai. Để đoạn tận chúng, Như Lai tuyên bố các ách. Do vậy, Như Lai được gọi là vị đã được an ổn khỏi các khổ ách”.

Theo Phật giáo, cái ách trói buộc con người mạnh nhất là cái ách khổ đau. Chừng nào khổ đau còn thì con người không thể có được an lạc, tự do và hạnh phúc. Căn bản của khổ đau ấy là lòng dục (dục vọng) phát khởi từ mắt, tai, mũi, lưỡi, thân và ý do đắm say, nắm chặt (chấp thủ) các hình danh sắc tướng đẹp, các âm thanh quyến rũ, các hương hấp dẫn, các vị ngon, các cảm xúc êm ả và các pháp (các tư tưởng, các hình tượng, các hình ảnh ghi nhận vào tâm) thu hút. Người đời ngỡ rằng đó là các đối tượng ham muốn đem lại hạnh phúc trần thế, nhưng dưới cái nhìn sâu xa và trí tuệ của Phật giáo thì đấy làcái ách khổ đau, cái ách gây ra sự ràng buộc khổ đau. Vì vậy, chủ trương của Phật giáo là đoạn trừ lòng dục ngay trong tâm thức mình. Từ đoạn trừ lòng dục, vị kỷ, cá nhân chủ nghĩa do dục vọng sinh ra cũng được đoạn trừ, mở ra lòng vị tha vì tha nhân, tập thể và cộng đồng, mở ra các tâm lý tích cực vì hạnh phúc, an lạc chân thật cho các cá nhân và cộng đồng, mở ra tâm lý từ bi, nhân ái và tiêu trừ các tâm lý tiêu cực như tham nhũng, sân hận, đố kỵ, ganh ghét...

Đây là điểm giáo lý Đức Phật giảng dạy trong rất nhiều kinh mà người đời dễ dàng nắm bắt, để hiểu, để thực nghiệm và để được tự do và hạnh phúc lâu dài. Đây cũng là điểm mà Phật giáo có thể hộ trì, đóng góp vào công việc thực thi Hiến pháp mới của chúng ta.

- Chân thành cám ơn Thầy!

 
Tác giả bài viết: Thanh Tâm thực hiện; ảnh: Quang Khánh
Nguồn tin: Daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 5 trong 1 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

















 

Bài giảng tuyên truyền pháp luật

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Bài giảng Luật An ninh mạng và quy tắc ứng xử trên mạng xã hội