Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua  năm 2018

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 3 năm 2019






















 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 10
  • Hôm nay: 2397
  • Tháng hiện tại: 236910
  • Tổng lượt truy cập: 16219194

Hoàn thiện cơ chế tố tụng hình sự bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền công dân theo quy định của Hiến pháp

Đăng lúc: Thứ tư - 02/04/2014 07:38 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
Bi giảng tuyn truyền php luật
CLICK VAO DAY DE THI TIM HIEU PHAP LUAT - GIẢI THƯỞNG 6 TRIỆU ĐỒNG/ĐỢT
Việc quy định các quyền con người trong Hiến pháp là rất quan trọng, là cơ sở pháp lý cao nhất để mọi người và công dân được thụ hưởng cũng như bảo vệ quyền con người và quyền công dân của mình. Song vấn đề quan trọng hơn là các quyền đó phải được thực thi trên thực tế. Trong cơ chế thi hành pháp luật hiện nay, nhiều quyền hiến định trong Hiến pháp có thể sẽ chỉ là “quyền hình thức” nếu không được thể chế hóa trong các luật cụ thể. Đó là ý kiến được nêu ra tại Hội thảo Định hướng thể chế hóa bằng pháp luật nhằm bảo đảm thực hiện quyền con người vừa được Bộ Tư pháp tổ chức tại Hà Nội.

Hiến pháp mới của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã có nhiều nội dung tiến bộ trong đó có chế định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân. Hiến pháp đã khẳng định nguyên tắc Nhà nước công nhận, tôn trọng, bảo vệ và bảo đảm các quyền con người, quyền công dân về chính trị, dân sự, kinh tế, văn hóa, xã hộị, quyền con người, quyền công dân chỉ có thể bị hạn chế theo quy định của luật trong trường hợp thật cần thiết vì lý do quốc phòng, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội, đạo đức xã hội, sức khỏe của cộng đồng.
Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Hoàng Thế Liên, việc quy định các quyền con người trong Hiến pháp là rất quan trọng vì đây là cơ sở pháp lý cao nhất để mọi người và công dân được thụ hưởng cũng như bảo vệ quyền con người và quyền công dân của mình. Song ông Liên cũng nhấn mạnh, vấn đề quan trọng hơn là các quyền đó phải được thực thi trên thực tế. Trong cơ chế thi hành pháp luật hiện nay, nhiều quyền hiến định trong Hiến pháp có thể sẽ chỉ là “quyền hình thức” nếu không được thể chế hóa trong các luật cụ thể. Vấn đề này đặt ra trách nhiệm đối với cơ quan nhà nước, từ việc phổ biến, tuyên truyền các nội dung mới của Hiến pháp đến việc hoàn thiện hệ thống pháp luật và thủ tục hành chính, tổ chức bộ máy để bảo đảm thực thi. Để Hiến pháp không phải là tuyên ngôn thì việc thể chế hóa pháp luật để bảo đảm thực thi các chế định về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân là điều hết sức cần thiết.

 

Về vấn đề này, ông Liên cho rằng, trước hết, cần phải nâng cao nhận thức quy định của Hiến pháp về quyền con người. Đồng thời, phải có đánh giá một cách tổng thể về Chương II về Quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân trong Hiến pháp, làm rõ nội dung mới và ý nghĩa của những nội dung đó trong thực tiễn đời sống xã hội. Trong quá trình đánh giá đó phải làm rõ những thuận lợi, khó khăn trong việc thể chế hóa bằng pháp luật nhằm bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân.

Ở một góc nhìn khác, Viện trưởng Viện Khoa học hình sự, Viện Kiểm sát Nhân dân Tối cao Nguyễn Tiến Sơn cho rằng, Hiến pháp mới xác lập quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân là những quyền đương nhiên của con người, quyền của công dân được hưởng... Tư tưởng mới của Hiến pháp lần này đã thể hiện được sự bình đẳng giữa quyền và nghĩa vụ của Nhà nước với công dân. Và đặc biệt, Hiến pháp cũng quy định cụ thể hình thức văn bản pháp luật khi hạn chế quyền công dân là “theo quy định của luật” là một tiến bộ chứ không phải là theo “quy định của pháp luật” như trước đây. Đây là những nguyên tắc rất căn bản nhằm bảo đảm quyền con người, quyền công dân không thể bị hạn chế nếu không có căn cứ theo quy định của Luật. Sự thay đổi này một mặt đề cao trách nhiệm của Nhà nước trong mối quan hệ với con người, với công dân, mặt khác, phòng ngừa sự tùy nghi, hạn chế của cơ quan của người có thẩm quyền trong quá trình thực thi nhiệm vụ.

Ông Sơn cho biết, theo dự kiến rà soát sửa đổi, bổ sung và xây dựng mới kèm theo kế hoạch triển khai thi hành Hiến pháp năm 2013 về quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân có đến 15 bộ luật, luật liên quan. Trong đó, các luật quy định về tố tụng liên quan đến quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân cũng được xem xét, thông qua nhằm triển khai thi hành Hiến pháp như: Bộ luật Tố tụng Hình sự, Bộ luật Tố tụng Dân sự… Tuy nhiên, ông Sơn cũng lưu ý, đối với những quy định mới của Hiến pháp về quyền con người, quyền công dân, cần phải rà soát lại toàn bộ cơ chế tố tụng hiện nay để sửa đổi, bổ sung phù hợp. Đồng thời, cần phải xây dựng những quy định mà chúng ta chưa có từ trước đến nay để bảo đảm quyền con người, quyền công dân không bị xâm phạm.

Về nguyên tắc suy đoán không có tội, Hiến pháp quy định “người bị buộc tội được coi là không có tội cho đến khi được chứng minh theo trình tự luật định và có bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật”. Theo ông Sơn, quy định của Hiến pháp mới về nguyên tắc suy đoán không có tội gồm ba yếu tố mà tố tụng hình sự cần phải làm rõ: Một là, phạm vi những người bị coi là có tội đã được thu hẹp hơn trước, chỉ xác định trong số những “người bị buộc tội”. Vì thế, thời gian tới, Bộ luật tố tụng hình sự phải làm rõ khái niệm “người bị buộc tội” gồm những người nào, và dù họ có thể bị bắt, bị khởi tố, truy tố, xét xử thì vẫn chưa được coi là có tội. Hai là, việc chứng minh phải tuân theo trình tự luật định, nếu không thực hiện đúng các trình tự, thủ tục tố tụng theo luật định thì kết quả chứng minh không có giá trị kết tội. Đây chính là điểm mới rất quan trọng đòi hỏi phải sửa đổi Bộ luật Tố tụng hình sự với trình tự, thủ tục tố tụng phải hoàn thiện và chặt chẽ. Ba là, thời điểm được coi là có tội khi bản án kết tội của Tòa án đã có hiệu lực pháp luật.

Bên cạnh đó, để làm rõ hơn khoản 4, điều 31 của Hiến pháp “người bị bắt, tạm giữ, tạm giam, khởi tố điều tra, hoặc truy tố, xét xử có quyền tự bào chữa, nhờ luật sư hoặc người khác bào chữa”, có ý kiến đề nghị Bộ luật Tố tụng hình sự thời gian tới cần phải quy định cụ thể “người khác” là người nào để vừa bảo đảm quyền bào chữa, vừa đáp ứng yêu cầu đấu tranh phòng, chống tội phạm trong tình hình mới.

Được đánh giá là nguyên tắc rất quan trọng mang tính đột phá trong tiến trình cải cách tư pháp nước ta, khoản 4 điều 103 của Hiến pháp mới quy định “nguyên tắc tranh tụng trong xét xử được bảo đảm”. Tuy nhiên, để hiện thực hóa nguyên tắc này là một vấn đề không đơn giản. Có ý kiến cho rằng, muốn hiện thực hóa chế định này đòi hỏi pháp luật tố tụng hình sự phải làm rõ được phạm vi tranh tụng là tranh tụng từ giai đoạn tố tụng nào; tính chất tranh tụng là tranh tụng như thế nào; các chủ thể có quyền và nghĩa vụ tranh tụng là ai tranh tụng với ai. Có như vậy mới bảo đảm xác định sự thật của vụ án, bảo đảm cho người bị oan có cơ hội để chứng minh sự vô tội, bảo đảm cho công lý được thực hiện một cách triệt để. Đây chính là mục tiêu cao nhất của nền tư pháp văn minh, hiện đại.

Việc hoàn thiện cơ chế tố tụng hình sự chặt chẽ để bảo đảm thực hiện quyền con người, quyền và nghĩa vụ cơ bản của công dân theo nguyên tắc chung của Hiến pháp là điều hết sức cần thiết. Bên cạnh đó, cần tăng cường trách nhiệm của công tố và đề cao sự kiểm soát quyền lực trong lĩnh vực này để bảo đảm quyền con người, quyền công dân được thực hiện triệt để trên thực tế.

 

 
Tác giả bài viết: Hà An
Nguồn tin: Nguồn:daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

















 

Bài giảng tuyên truyền pháp luật

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Bài giảng Luật An ninh mạng và quy tắc ứng xử trên mạng xã hội