Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ được Chủ tịch nước tặng Huân chương lao động hạng nhì

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua  năm 2018

UBND phường Hòa Thuận dẫn đầu phong trào thi đua Quý 3 năm 2019






















 

:::Thống kê:::

  • Đang truy cập: 437
  • Khách viếng thăm: 32
  • Máy chủ tìm kiếm: 405
  • Hôm nay: 1393
  • Tháng hiện tại: 106517
  • Tổng lượt truy cập: 15679359

Thành lập Tòa gia đình và người chưa thành niên theo mô hình Tòa chuyên trách... là phù hợp với Hiến pháp

Đăng lúc: Thứ bảy - 22/03/2014 15:29 - Người đăng bài viết: Tuphaptamky
Bi giảng tuyn truyền php luật
CLICK VAO DAY DE THI TIM HIEU PHAP LUAT - GIẢI THƯỞNG 6 TRIỆU ĐỒNG/ĐỢT
Có cần thiết thành lập Tòa án gia đình, người chưa thành niên hay không? Và nếu thành lập thì nội dung này nên thể hiện như thế nào trong dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) dự kiến sẽ trình QH cho ý kiến lần đầu tại Kỳ họp thứ Bảy tới đây?
Thành lập Tòa gia đình và người chưa thành niên theo mô hình Tòa chuyên trách... là phù hợp với Hiến pháp

Thành lập Tòa gia đình và người chưa thành niên theo mô hình Tòa chuyên trách... là phù hợp với Hiến pháp

Các tham luận và ý kiến của đại biểu tham dự Hội thảo quốc tế Việc xây dựng Tòa án gia đình, người chưa thành niên và Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) do Ủy ban Tư pháp vừa tổ chức tại Hải Phòng đã tập trung phân tích, làm rõ nội dung này.

Việt Nam là quốc gia đầu tiên tại châu Á và thứ hai trên thế giới phê chuẩn Công ước quốc tế về quyền trẻ em (năm 1989). Với quan điểm trẻ em, do còn non nớt về thể chất và trí tuệ cần được bảo vệ, chăm sóc đặc biệt, kể cả sự bảo vệ thích hợp về mặt pháp lý trước cũng như sau khi ra đời”, người chưa thành niên chưa phát triển đầy đủ về thể chất và tâm thần, chưa có đủ khả năng nhận thức, kiểm soát được suy nghĩ, hành vi của mình nên dễ bị chi phối, kích động bởi các yếu tố khách quan và hành động một cách bột phát. Đây cũng là những đối tượng dễ bị tổn thương, đặc biệt là khi họ tham gia tố tụng trong các vụ án hình sự. Thời gian qua, Nhà nước ta đã không ngừng hoàn thiện hệ thống pháp luật nhằm bảo vệ có hiệu quả hơn các quyền trẻ em, trong đó dành sự quan tâm đặc biệt đối với trẻ em vi phạm pháp luật và có một chính sách hình sự nhân đạo, khoan hồng đối với người chưa thành niên phạm tội. Các chính sách này đã được cụ thể hóa trong các quy định của Bộ luật Hình sự, Bộ luật Tố tụng hình sự và các văn bản pháp luật có liên quan khác.

Trước yêu cầu về cải cách tư pháp, năm 2002, Bộ Chính trị đã ban hành Nghi quyết số 08-NQ/TW về một số nhiệm vụ trọng tâm công tác tư pháp trong thời gian tới, trong đó có việcnghiên cứu thành lập Tòa Hôn nhân và gia đình. Tiếp sau Nghị quyết này, năm 2005, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 49-NQ/TW về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020, trong đó có đề ra phương hướng: tổ chức các cơ quan tư pháp và các chế định bổ trợ tư pháp hợp lý, khoa học và hiện đại về cơ cấu tổ chức và điều kiện, phương tiện làm việc; xác định Tòa án có vị trí trung tâm và xét xử là hoạt động trọng tâm... Cùng với 2 Nghị quyết nêu trên, năm 2012, Bộ Chính trị còn ban hành Chỉ thị số 20-CT/TW về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với công tác chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em trong tình hình mới, trong đó có yêu cầu: xây dựng và tổ chức thực hiện có hiệu quả các chương trình, đề án chăm sóc, giáo dục và bảo vệ trẻ em... Tổ chức thực hiện tốt Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em và các công ước, điều ước quốc tế khác có liên quan mà nhà nước Việt Nam ký kết hoặc tham gia... Gần đây nhất, trong Hiến pháp (sửa đổi) QH vừa thông qua cuối năm 2013, cùng với việc kế thừa 3 quyền cơ bản của trẻ em ghi trong Hiến pháp năm 1992, Hiến pháp mới đã quy định về quyền được tham gia của trẻ em vào các vấn đề về trẻ em. Nội dung hiến định này đã đánh dấu việc một trong những quyền rất quan trọng của trẻ em trong Công ước Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em đã được ghi vào văn kiện chính trị – pháp lý quan trọng nhất của nước ta. Với Tòa gia đình và người chưa thành niên, Điều 102 Hiến pháp quy định: Tòa án nhân dân gồm Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án khác do luật định. Đây là quy định mở, mang tính định hướng của Hiến pháp, tạo cơ sở pháp lý cho việc xem xét, cụ thể hóa kiện toàn lại các tòa chuyên trách, trong đó có việc xem xét có nên luật định Tòa gia đình và người chưa thành niên hay không?

Trở lại với việc thực hiện chủ trương cải cách tư pháp, Tòa án nhân dân tối cao đã nghiên cứu và có Tờ trình (năm 2007) trình UBTVQH về việc thành lập Tòa Hôn nhân và gia đình thuộc cơ cấu tổ chức của Tòa án nhân dân tối cao và Tòa án nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương. Tờ trình của Tòa án nhân dân tối cao đã được Ủy ban Pháp luật thẩm tra và kiến nghị Tòa án nhân dân tối cao cần tiến hành tổng kết toàn diện việc thực hiện Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2002 để tiếp tục nghiên cứu một cách tổng thể về cơ cấu, tổ chức của ngành Tòa án, trong đó có việc thành lập các Tòa chuyên trách phù hợp với tình hình thực tiễn xét xử và yêu cầu cải cách tư pháp theo Nghị quyết số 49 của Bộ Chính trị. Trên cơ sở kết quả tổng kết Luật Tổ chức Tòa án nhân dân năm 2002, Tòa án nhân dân tối cao đề nghị QH xem xét sửa đổi, bổ sung Luật này theo hướng kiện toàn lại các tòa chuyên trách thuộc cơ cấu của Tòa án nhân dân tối cao và các Tòa án cấp tỉnh, trong đó có nội dung xem xét thành lập thêm Tòa gia đình và người chưa thành niên.

Kinh nghiệm thành lập và vận hành mô hình tòa án dành cho người chưa thành niên ở các quốc gia cho thấy, tuy có chung nhận thức về việc người chưa thành niên là nhóm đối tượng chưa trưởng thành về thể chất và tinh thần, cần có sự bảo vệ, chăm sóc đặc biệt, cần có một thủ tục tư pháp riêng áp dụng đối với họ, nhưng do những đặc điểm về tổ chức thực hiện quyền lực tư pháp, các yếu tố lịch sử, xã hội..., cách thức tổ chức cơ quan tư pháp có chức năng giải quyết những vấn đề về gia đình và người chưa thành niên ở mỗi nước có sự khác nhau. Có quốc gia thành lập hệ thống Tòa án độc lập với các Tòa án thông thường ở cả cấp sơ thẩm và phúc thẩm để giải quyết các vụ việc về người chưa thành niên như Australia. Nhưng cũng có quốc gia chỉ thành lập các Tòa án chuyên biệt độc lập ở cấp sơ thẩm để giải quyết các vụ việc về người chưa thành niên, còn thẩm quyền phúc thẩm vẫn thuộc các Tòa án thông thường cấp trên như Nhật Bản, Hàn Quốc, Thái Lan... Dẫu vậy, các quốc gia đều nhận thấy việc thành lập Tòa án chuyên trách là cách tốt nhất để thực hiện các cam kết và trách nhiệm quốc tế của mình theo Công ước quốc tế của Liên Hợp Quốc về quyền trẻ em cũng như thực hiện các quyền trẻ em trong hệ thống tư pháp. Cho nên, hầu hết các khu vực trên thế giới hiện nay đều có xu hướng là thành lập những tòa án chuyên trách để xử lý các vụ án liên quan đến trẻ em (đương nhiên, mô hình Tòa án cho người chưa thành niên ở mỗi quốc gia mỗi khác do điều kiện thực tế và nguồn lực khác nhau).

Vận dụng vào điều kiện thực tế ở nước ta, có thể thấy, việc thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên không những hiện thực hóa chủ trương, chính sách của Đảng, Nhà nước về cải cách tư pháp, đổi mới tổ chức và hoạt động của hệ thống tòa án. Hơn thế, việc thành lập Tòa án này còn thể hiện chủ trương nhất quán của Đảng và Nhà nước trong việc thực hiện chính sách, pháp luật về bảo vệ quyền trẻ em cũng như trong quá trình tố tụng. Việc thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên sẽ là một đóng góp quan trọng cho việc hình thành và phát triển hệ thống tư pháp vị thành niên ở nước ta. Và việc thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên lại càng có ý nghĩa hơn trong lĩnh vực đối ngoại khi Việt Nam là một trong những quốc gia đầu tiên phê chuẩn Công ước về quyền trẻ em. Điều này thể hiện cam kết của Việt Nam đối với quốc tế trong lĩnh vực này. Đây có lẽ cũng là những lý do mà nhiều đại biểu tham dự Hội thảo khẳng định rằng, đã thực sự cần thiết và chín muồi để thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên trong điều kiện nước ta hiện nay.

Vấn đề đặt ra là việc thành lập Tòa án này nên theo mô hình nào?

Theo Phó chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Chánh án Tòa án Quân sự Trung ương Trần Văn Độ, hiện có hai quan điểm về Tòa gia đình và người chưa thành niên. Đa số đề nghị thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên như là một tòa chuyên trách của Tòa án các cấp, phù hợp với cơ cấu tổ chức của các Tòa án hiện nay. Nhưng một số ý kiến cho rằng, nên thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên thành các tòa án chuyên biệt tồn tại độc lập và song song với các Tòa án nhân dân hiện nay. Ủng hộ quan điểm thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên như là hệ thống các Tòa chuyên trách thuộc hệ thống Tòa án nhân dân hiện nay, song Phó chánh án Trần Văn Độ chỉ rõ, cần phải hiểu khái niệm Tòa án chuyên trách một cách thật chính xác, cặn kẽ thì quan điểm này mới thuyết phục và có tính khả thi. Cụ thể, Tòa án hay Tòa chuyên trách ở đây phải được hiểu từ góc độ thực hiện chức năng xét xử. Tòa án gia đình và người chưa thành niên có thể là một Hội đồng xét xử gồm thẩm phán và các Hội thẩm chuyên trách về gia đình và người chưa thành niên mà không nhất thiết phải hình thành như một tổ chức mang tính hành chính. Tòa án gia đình và người chưa thành niên cũng có thể là một Tòa chuyên trách gồm nhiều thẩm phán chuyên về gia đình và người chưa thành niên cũng như bộ máy giúp việc để thực hiện việc giám đốc xét xử đối với các vụ án gia đình và người chưa thành niên.

Nhiều đại biểu tham dự Hội thảo ủng hộ quan điểm thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên như một tòa chuyên trách. Theo Phó chánh án Tòa án nhân dân TP Hà Nội Tạ Quốc Hùng, thì việc thành lập Tòa gia đình và người chưa thành niên nên theo mô hình Tòa chuyên trách được thành lập không tách biệt với hệ thống Tòa án hiện có là phù hợp với quy định của Hiến pháp; phù hợp và bám sát với những định hướng về đổi mới tổ chức, hoạt động của Tòa án nhân dân được xác định trong Nghị quyết 49-NQ/TW và Kết luận 79-KL/TW của Bộ Chính trị. Với quan điểm này, hoạt động xét xử và giải quyết tranh chấp sẽ tập trung, thống nhất trong cùng một hệ thống Tòa án; không thành lập thêm Tòa án mới sẽ không làm phát sinh thêm nhiều yêu cầu về cơ sở vật chất, điều kiện, phương tiện làm việc cũng như biên chế làm việc trong Tòa chuyên trách này. Đồng thời cũng thuận lợi trong việc giải quyết mối quan hệ với các cơ quan tiến hành tố tụng khác (Viện kiểm sát nhân dân, Cơ quan điều tra) và không phải giải quyết mối quan hệ giữa Tòa gia đình và người chưa thành niên với hệ thống Tòa án thông thường.

Tòa án gia đình và người chưa thành niên có thể coi là một mô hình tư pháp lý tưởng xét trên nhiều phương diện. Nó giúp nhận thức ngày càng sâu sắc hơn về sự phát triển của trẻ em và người chưa thành niên. Từ đó bảo đảm những nhu cầu của trẻ em để trẻ em đạt được tối đa tiềm năng phát triển cũng như bảo đảm an toàn và cuộc sống tốt đẹp cho trẻ em.

Nên thành lập Tòa án gia đình và người chưa thành niên như là một tòa chuyên trách của Tòa án các cấp, hay tổ chức thành các tòa án chuyên biệt tồn tại độc lập và song song với các Tòa án nhân dân hiện nay – dự kiến sẽ là một trong những chủ đề QH xem xét, thảo luận và quyết định trong quá trình sửa đổi, bổ sung Luật Tổ chức Tòa án nhân dân thời gian tới. Việc thành lập Tòa án này là cần thiết, nhưng để bảo đảm tính khả thi và hiệu quả như mong muốn thì còn một số vấn đề mang tính quyết định cần được trao đổi, làm rõ như vị trí của Tòa án gia đình và người chưa thành niên trong hệ thống tòa án như thế nào, thẩm quyền ra sao...

Nhưng rõ ràng, các ý kiến đóng góp tại Hội thảo đã cung cấp khá nhiều thông tin bổ ích, lý lẽ đa chiều và đáng quan tâm để cơ quan thẩm tra và cơ quan soạn thảo nghiên cứu, chắt lọc, xây dựng, hoàn thiện dự thảo Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi) trước khi trình QH Khóa XIII xem xét, cho ý kiến tại Kỳ họp thứ Bảy và dự kiến sẽ thông qua tại Kỳ họp thứ Tám theo chương trình xây dựng luật, pháp lệnh của QH.

 
Tác giả bài viết: Ngọc Điệp
Nguồn tin: Daibieunhandan.vn
Đánh giá bài viết
Tổng số điểm của bài viết là: 0 trong 0 đánh giá
Click để đánh giá bài viết
 

Tin mới

















 

Bài giảng tuyên truyền pháp luật

Thăm dò ý kiến

Đánh giá thái độ phục vụ của công chức Phòng Tư pháp thành phố Tam Kỳ

Thoải mái, dễ chịu, vui vẻ

Hướng dẫn tận tình, chu đáo

Hướng dẫn thờ ơ, qua loa

Ý kiến khác

Bài giảng Luật An ninh mạng và quy tắc ứng xử trên mạng xã hội